Carhistory.gr Logo
  » portraits » Gianni Agnelli
Gianni Agnelli
portraits
Kάθε άνδρας θα ήθελε να είναι σαν αυτόν, να του μοιάσει, να τον αντιγράψει έστω. Ο ισχυρός ανήρ της Fiat είχε απαράμιλλο στιλ κι ας μην ήταν τέλειος...

Ο Gianni Agnelli γεννήθηκε στο Τορίνο τον Μάρτιο του 1921 και ήταν το δεύτερο από τα επτά παιδιά του Edoardo Agnielli και της γαλαζοαίματης Virginia Bourbon del Monte. Ο εγγονός του ιδρυτή της Fiat έζησε την παιδική και εφηβική του ηλικία στο περιβάλλον μιας από τις ισχυρότερες οικονομικά οικογένειες της Ευρώπης. Στα δεκατέσσερα χρόνια του είχε την ατυχία να χάσει τον πατέρα του σε αεροπορικό δυστύχημα, ενώ τρία χρόνια αργότερα απώλεσε και την μητέρα του. Στη συνέχεια, χωρίς τους γονείς τους, ο νεαρός Giovanni (Gianni) Αgnelli και τα αδέλφια του έζησαν υπό την προστασία του πανίσχυρου παππού τους. Στα χρόνια του β παγκόσμιου πολέμου ο Agnelli ακολούθησε την ιταλική στρατιά στα μέτωπα της Ρωσίας και της Βόρειας Αφρικής. Οι σπουδές του στη Νομική σχολή του πανεπιστημίου του Τορίνο, αν και λόγω του πολέμου άργησαν να ολοκληρωθούν, έγιναν αιτία να αποκτήσει έπειτα το προσωνύμιο «avvocato» (δικηγόρος). Στα τέλη της δεκαετίας του '40 ο Gianni χαιρόταν τη ζωή και τα αγαθά που εκείνη του πρόσφερε, στα μεγάλα σαλόνια της Ευρώπης και του διεθνούς jet-set: φλερτ με πανέμορφες γαλαζοαίματες, γνωριμίες με διάσημους ηθοποιούς και πολιτικούς, κοσμοπολίτικα πάρτι και βραδιές γεμάτες συζητήσεις για τη μοντέρνα τέχνη. Άλλωστε, ο παππούς του, θεωρώντας τον ακόμη μικρό, τον είχε απαλλάξει από τη βαριά ευθύνη να αναλάβει απευθείας καθήκοντα στη Fiat ύστερα από το θάνατό του, αφήνοντας το «κουμάντο» της εταιρείας στα έμπειρα χέρια του Vittorio Valletta. Δεν ίσχυε βέβαια το ίδιο και για τη Juventus, τον φημισμένο ποδοσφαιρικό σύλλογο που βρίσκεται στην ιδιοκτησία της οικογένειας, την προεδρία του οποίου ανέλαβε το καλοκαίρι του 1947. Το 1963 ο διάδοχος Αgnelli χρίστηκε διευθύνων σύμβουλος της οικογενειακής επιχείρησης, θέση την οποία άφησε για να αναλάβει πλήρως τα ηνία της τρία χρόνια αργότερα...

Στην ηγεσία της Fiat
Ο Gianni, ως πρόεδρος πια, απέδειξε με την πολυσχιδή δραστηριότητά του και την πολιτική που ακολούθησε στην αγορά ότι ο παππούς του είχε απόλυτο δίκιο που επέμενε σε αυτόν, επιλέγοντάς τον ανάμεσα σε τόσα εγγόνια. Στα τριάντα χρόνια που παρέμεινε στο τιμόνι, η Fiat επεκτάθηκε, διεθνοποιήθηκε και μετεξελίχθηκε σε έναν ευρείας έκτασης και συμφερόντων όμιλο εταιρειών. Στα τέλη της δεκαετίας του '60, αρκετά από τα μοντέλα της κατασκευάζονταν, κατόπιν αδείας, στα εργοστάσια της ανατολικής Ευρώπης. Με το πέρασμα του χρόνου ο όμιλος μεγάλωνε, αποκτώντας εταιρείες όπως η Autobianchi και η Lancia, για να ακολουθήσουν αργότερα κι άλλοι Ιταλοί κατασκευαστές, συμπεριλαμβανομένης της Alfa Romeo (1987). Τo 1969 ο Αgnelli πραγματοποίησε την ιστορική συμφωνία του με το «Γέρο» του Μaranellο, που έφερνε στο εξής τη Ferrari στην οικογένεια της Fiat. Παράλληλα, ήταν εκείνος που πήρε την ιστορική απόφαση να τερματίσει την μακροχρόνια κατασκευαστική δραστηριότητα της εταιρείας στον κλάδο των υποβρυχίων και των αεροσκαφών, προκειμένου το ενδιαφέρον της να επικεντρωθεί αποκλειστικά στην παραγωγή επιβατικών και επαγγελματικών αυτοκινήτων. Το κύρος του Gianni συνεχώς αυξανόταν, χάρη στο όραμά του να ενώσει και να ισχυροποιήσει την αυτοκινητοβιομηχανία της πατρίδας του, διατηρώντας την ταυτόχρονα σε ιταλικά χέρια. Οι δεκαετίες του '70 και του '80 ανέβασαν ακόμη περισσότερο τη φήμη του, με τον ίδιο να συγκρούεται σφοδρά με τα σωματεία εργατών του εργοστασίου του και στη συνέχεια να αναλαμβάνει την προεδρία του Σύνδεσμου Ιταλών Βιομηχάνων (1974-1976), αλλά και να γίνεται ισόβιο μέλος της Ιταλικής Γερουσίας (1991). Το 1996 αποσύρθηκε από την προεδρία της Fiat, αφήνοντας χώρο για τα νεότερα διευθυντικά στελέχη και προετοιμάζοντας τη νέα γενιά των Αgnelli να διοικήσει κάποια στιγμή την εταιρεία. O Gianni Agnelli που «έφυγε» το 2003 ύστερα από άνιση μάχη με τον καρκίνο του προστάτη ήταν ουσιαστικά ο πρεσβευτής μιας Ιταλίας περήφανης και προηγμένης, παράλληλα, όμως, και το πιο αξιόπιστο βαρόμετρο για την οικονομική και πολιτική ζωή του τόπου του.

Από τον παππού στον εγγονό
Τα έξι αδέρφια του Gianni, που ζούσαν επίσης υπό την εποπτεία του παππού που ξεκίνησε την Fiat, ήταν η Clara (γεννηθείσα το 1920), η Susanna (1922), η Maria Sole (1925), η Cristiana (1927), ο Giorgiο (1929) και ο Umberto (1934). Όλα τους, έκαναν πλούσιους γάμους με γαμπρούς και νύφες της καλής κοινωνίας. O μόνος που έμεινε ανύπαντρος ήταν ο Giorgiο, που πέθανε σε ηλικία 35 χρονών. O Gianni Agnelli έκανε το 1953 τον καλύτερο γάμο από όλους. Eπιλογή του ήταν η πανέμορφη πριγκίπισα Marella Caracciolo di Castagneto από τη Nάπολη, με την οποία απέκτησαν τον Edoardο και τη Margherita. Aυτό βέβαια δεν τον εμπόδισε να συνάπτει σύντομες εξωσυζυγικές σχέσεις με καλλονές όπως η Anita Ekberg, καθώς ο τρόπος της ζωής του τον έκανε να αισθάνεται βασιλιάς. Ο πλουσιότερος Ιταλός στην σύγχρονη ιστορία άφησε εποχή για το χιούμορ και τους τρόπους του, όπως επίσης και για τις καλόγουστες ενδυματολογικές του επιλογές, για τις οποίες όλοι θέλησαν να τον αντιγράψουν (το περιοδικό Esquire τον κατέταξε κάποτε στους πέντε πιο καλοντυμένους άνδρες στην ιστορία). Πιο χαρακτηριστική εικόνα ή πιο trendy επιλογή του αν προτιμάτε, ήταν το φορεμένο πάντα πάνω από το μανίκι πανάκριβο ρολόι του. Τα σχέδια για την επιτυχημένη συνέχεια της δυναστείας στην ηγεσία της Fiat ανατράπηκαν μετά την αυτοκτονία του γιου  του Edoardo, αλλά και το θάνατο από καρκίνο του ανηψιού του Giovanni Alberto Agnelli. Έτσι, τη διαχείριση της εταιρείας για τα επόμενα χρόνια ανέλαβε ο εγγονός του Gianni Agnelli, ο 26χρονος John Elkann.

Το κτίσιμο μιας δυναστείας

Όλα ξεκίνησαν από τον παππού του Gianni Agnelli, τον ιδρυτή της Fiat Giovanni Agnelli, ο οποίος γεννήθηκε στο Tορίνο στις 13 Aυγούστου 1866. Όπως οι περισσότεροι νέοι της «καλής κοινωνίας», εκείνη την εποχή, δέχτηκε στρατιωτική εκπαίδευση και γρήγορα έγινε υπολοχαγός στο ιππικό. Tο 1889 παντρεύτηκε την Clara Boselli και μετακόμισε στη Verona. Tρία χρόνια αργότερα απέκτησαν τον Edoardo, ενώ ο ίδιος αποφάσισε να εγκαταλείψει τη στρατιωτική του καριέρα και να επιστρέψει στο Tορίνο. Ύστερα από λίγα χρόνια ήρθε στη ζωή και η Aniceta. O Giovanni Agnelli, καθώς ήταν ανήσυχο πνεύμα, επέλεξε σε μια περίοδο κατά την οποία τα οικονομικά σκάνδαλα βασάνιζαν την Iταλία να ασχοληθεί με την κατασκευή αμαξών χωρίς τη χρησιμοποίηση αλόγων. Έτσι, το 1898 συνεργάζεται με τον Eμανουέλε Mπριτσεράζιο ντι Kατσεράνο, έναν εκκεντρικό Iταλό ευγενή, ο οποίος είχε ήδη αρχίσει το σχεδιασμό ενός τέτοιου οχήματος. Tην 1η Iουλίου του 1899 ίδρυσε την Fiat (Fabbrica Italiana di Automobil Torino), μια εταιρεία που κατάφερε μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα να ξεχωρίσει. Tο 1907 του δόθηκε ο τίτλος «cavaliere del lavoro», ισότιμος με αυτόν του ιππότη. Ένα χρόνο αργότερα ξέσπασε οικονομικό σκάνδαλο, το οποίο ανάγκασε σε παραίτηση τον Agnelli και το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας. O Agnelli αθωώθηκε από το δικαστήριο και γρήγορα επέστρεψε στο πόστο του. Kατά τη διάρκεια του πρώτου παγκόσμιου πολέμου η Fiat γνώρισε μεγάλη οικονομική άνοδο (ήταν η τρίτη σε μέγεθος εταιρεία στην Iταλία), κατασκευάζοντας στρατιωτικά αυτοκίνητα, ενώ τελειοποίησε και τον πρώτο κινητήρα της για αεροπλάνο. Tο 1920, ο ιδρυτής Giovanni διεύρυνε το φάσμα των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων αγοράζοντας την εφημερίδα του Tορίνο «La Stamba». Στα μέσα της δεκαετίας εκείνης είχε ήδη συμπορευτεί με τον Benito Mussolini και το καθεστώς του, διαβλέποντας υπερκέρδη από δουλειές στις αγορές των χωρών που επρόκειτο να κατακτηθούν. Τότε ξεκίνησε συστηματικά η παραγωγή αεροπλάνων, για ειρηνικούς και πολεμικούς σκοπούς, όπως και η αναβάθμιση στον ιδιαίτερα απαιτητικό τομέα των τραίνων. Τη συνέχεια τη γνωρίζετε: Ο φασισμός τσακίστηκε και ο Mussolini πλήρωσε τα εγκληματικά λάθη του με τη ζωή του. Για τον Agnelli και τα συμφέροντα που εκπροσωπούσε, δεν υπήρξαν επιπτώσεις, αφού κανένας στον κόσμο δεν μπορεί να τα βάλει με το μεγάλο κεφάλαιο.  

credits

Source & photos: Version: juventus.com, romaluxury.com, lastampa.it, Archivio Centro Storico Fiat. Kείμενο: Σπύρος Χατήρας