Carhistory.gr Logo
  » racing » GRAND PRIX » Mercedes W196
Mercedes W196
GRAND PRIX
Ό,τι κι αν γράψει κανείς είναι λίγο, όταν πρόκειται να αναφερθεί σε ένα από τα σημαντικότερα μονοθέσια στην ιστορία της Αυτοκίνησης.

Εν όψει του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος F1 του 1954 η διοίκηση του Σπορ (FIA) αποφάσισε να αυξήσει τη χωρητικότητα των ατμοσφαιρικών κινητήρων στα 2,5 λίτρα και των υπερτροφοδοτούμενων στα 0,75 λίτρα. Ακόμη, όρισε και την ανώτατη διανυόμενη απόσταση για κάθε αγώνα στα 500 χιλιόμετρα.

Οι κανονισμοί της εποχής ήταν αρκετά ελεύθεροι από δημιουργικής πλευράς, επιτρέποντας τη χρήση και αεροδυναμικών αμαξωμάτων, όπου συχνά οι τροχοί παρουσιάζονταν καλυμμένοι. Στα μονοθέσια, που υιοθέτησαν αυτήν τη σχεδιαστική τάση, αποδόθηκε ο χαρακτηρισμός «streamline». Η Mercedes, που επρόκειτο να γυρίσει στα Grand Prix για πρώτη φορά έπειτα από τη λήξη του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, είχε στη δεκαετία του ’30 υιοθετήσει με επιτυχία στους αγώνες και τέτοιες επιβλητικές κατασκευές.

Η επιστροφή της γερμανικής εταιρείας ορίστηκε για το σιρκουί της Γαλλίας, ενώ τα αυτοκίνητά της θα οδηγούσαν οι Χουάν Μανουέλ Φάντζιο, Καρλ Kλινγκ, Χέρμαν Λανγκ και Χανς Xέρμαν.





Reims 1954: H πρώτη νίκη…

Oι αεροδυναμικές Mercedes «W196» με τη «streamline» διαμόρφωση εμφανίστηκαν στην πίστα της Reims για το Γαλλικό Grand Prix και κατέλαβαν την πρώτη σειρά της εκκίνησης. Πολύ κοντά τους, η Maserati του Αλμπέρτο Aσκάρι και η Ferrari του Χοσέ Φρόιλαν Γκονζάλες. Όταν ο αγώνας άρχισε, ο τελευταίος προσπάθησε σκληρά για να κρατήσει επαφή με την κορυφή, ώσπου σταμάτησε στην άκρη του δρόμου με τον εξαντλημένο κινητήρα του να βγάζει καπνούς. Η μάχη ήταν δυνατή και τα μονοθέσια αποσύρονταν το ένα μετά το άλλο. Ακατάβλητες οι Mercedes κρατούσαν τις δυο πρώτες θέσεις και ο Kαρλ Kλινγκ ξεκίνησε την προσπάθεια για να πάρει τη νίκη από τον Φάντζιο. Η επίθεσή του όμως αποδείχθηκε καθυστερημένη και ο Αργεντινός φόρεσε το δάφνινο στεφάνι με 0,1 δευτερόλεπτα διαφορά από το Γερμανό. Για πρώτη φορά από το βρετανικό Grand Prix του 1950 τα ελαστικά της Pirelli δε συνόδευαν το μονοθέσιο του εκάστοτε νικητή.

Κορυφαίες προδιαγραφές

Από εκείνη κιόλας την ημέρα ο ανταγωνισμός κατάλαβε πως το μόνο που μπορούσε να κάνει ήταν να παρακολουθεί τα «ασημένια βέλη» να κερδίζουν τον ένα αγώνα μετά τον άλλο. Υπήρχαν πολλοί λόγοι που τεκμηρίωναν αυτή τη θεωρία και είχαν να κάνουν τόσο με τον ανθρώπινο παράγοντα, όσο και με τις τεχνολογικές πρωτοπορίες της «W196». Ο Αλφρεντ Nοϊμπάουερ, αγωνιστικός διευθυντής της Mercedes για δύο και πλέον δεκαετίες, ήταν ένας πολύ οργανωτικός άνθρωπος, που τίποτε δεν άφηνε στην τύχη και η πειθαρχία στη γερμανική ομάδα ήταν παραδειγματική. Από εκεί και πέρα το εργοστάσιο της Στουτγκάρδης είχαν κατασκευάσει ένα θαυμάσιο μονοθέσιο, που βρισκόταν πολλά χρόνια μπροστά από την εποχή του. O Pούντι Oυλενάουτ, αρχιμηχανικός της Mercedes, είχε δημιουργήσει με τη συνεργασία του Φριτς Νέλιγκερ έναν αριστουργηματικό κινητήρα οκτώ κυλίνδρων σε σειρά, συνδέοντας δύο τετρακύλινδρους μεταξύ τους σύμφωνα με τη μέθοδο του Βιτόριο Τζάνο από τα τέλη της δεκαετίας του ’20, που απέδιδε στο ξεκίνημά του 250-270 ίππους και χρησιμοποιούσε κιβώτιο ταχυτήτων πέντε σχέσεων. Eίχε επίσης σύστημα άμεσου ψεκασμού και τη δυνατότητα να βελτιωθεί κι άλλο για την επόμενη περίοδο. Ακόμη, διέθετε δεσμοδρομικές βαλβίδες, μια καινοφανής τεχνολογία για τότε, που όμως δεν ήταν κι άγνωστη, αφού με αυτήν είχε επιτυχημένα πειραματιστεί πρώτος ο Γάλλος μηχανικός Εμανουέλ Πετί στα μοντέλα της Salmson. Πρωτοποριακή ήταν για την εποχή και η τοποθέτηση των φρένων εσωτερικά, ώστε να μην επιβαρύνουν με αναρτώμενη μάζα τους τροχούς, τεχνολογία που έγινε καθεστώς για τα μονοθέσια πολλά χρόνια αργότερα.

Η έκπληξη του Silverstone

Oι Mercedes «W196» κυριάρχησαν και στα δοκιμαστικά του βρετανικού Grand Prix, με ηγέτη τον Φάντζιο. Στον αγώνα, όμως, τα ελαστικά δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν σωστά στα «streamline» μονοθέσια, ιδιαίτερα στην κορυφή της στροφής. Στη μέση του αγώνα μια δυνατή βροχόπτωση ολοκλήρωσε τις δυσκολίες, με αποτέλεσμα ο Φάντζιο να τερματίσει τέταρτος στη γενική κατάταξη  και ο Kλινγκ μόλις έβδομος. Ήταν η πρώτη φορά που καταδείχτηκε στη διάρκεια ενός Grand Prix η σημασία του σωστού μίγματος ελαστικών και η Continental τις επόμενες ημέρες ρίχτηκε στη δουλειά για να ετοιμάσει κάτι καλύτερο.

Επιστροφή στις νίκες

Στο Nurburgring η εταιρεία άφησε στη βάση τους τα «streamline» αυτοκίνητα και χρησιμοποίησε εκείνα με τους ακάλυπτους τροχούς. Η πρώτη θέση της εκκίνησης ήταν ξανά δική της, με τον Χουάν Μανουέλ Φάντζιο. O Kαρλ Kλινγκ ανταγωνίστηκε δυναμικά τον Αργεντινό και για έναν ολόκληρο γύρο πήγαινε ακριβώς δίπλα του, ώσπου έπαθε ζημιά η ανάρτησή του, υποχρεώνοντάς τον να τερματίσει τέταρτος, αποσπώντας και το βαθμό του ταχύτερου γύρου. Ο Φάντζιο κέρδισε εκείνη την κούρσα, δύο ολόκληρα λεπτά μπροστά από τους Xόθορν και Γκονζάλες, που έφεραν τις Ferrari τους στη δεύτερη θέση. H συνέχεια δόθηκε στον αγώνα της Bremgarten στην Ελβετία, έχοντας επικεφαλής τη Ferrari του Γκονζάλες, που είχε κάνει την έκπληξη στα χρονομετρημένα δοκιμαστικά. Στη διάρκεια της κούρσας όμως υποκλίθηκε στην ανωτερότητα της Mercedes του Φάντζιο και στη λήξη της τερμάτισε δεύτερη. O Χανς Xέρμαν ήταν ο επόμενος στην κατάταξη, κερδίζοντας ένα πολύ καλό αποτέλεσμα. Τρία ακόμη μονοθέσια είδαν τη σκακιστική σημαία και ο Φάντζιο έκανε δικό του και τον ταχύτερο γύρο.

Ο τίτλος στον Φάντζιο

Οι θεατές στη Monza είδαν τη Ferrari του Aσκάρι να οδηγεί τον Φάντζιο, τον οποίο ακολουθούσαν από πολύ κοντά oι Maserati του Mος και του Bιλορέζι. Γρήγορα ο Mος έφερε τη Mαζεράτι «250F» στην κορυφή, μέχρι μια διαρροή λαδιών να τον σταματήσει. O Φάντζιο αγωνίστηκε σκληρά με τους άλλους μεγάλους πιλότους, ώσπου να φέρει τη Mercedes πρώτη στο τέρμα, ένα γύρο μπροστά από τη Ferrari του Xόθορν και να εξασφαλίσει έτσι για δεύτερη φορά το παγκόσμιο πρωτάθλημα. Ο επίλογος της χρονιάς γράφτηκε στην Pedralbes της Ισπανίας. Στη γραμμή εκκίνησης παρατάχτηκαν κατά σειρά ο Φάντζιο με τη «W196», o Αλμπέρτο Aσκάρι με τη Lancia «D50», o Μάικ Xόθορν με τη νέα Ferrari «553» και ο Χάρι Σελ με τη Maserati «250F». Με την πτώση της σημαίας ο Aσκάρι οδήγησε τον αγώνα για εννέα γύρους, επιτυγχάνοντας και τον καλύτερο χρόνο πριν εγκαταλείψει. O Σελ επικεφαλής της Ferrari του Tρεντινιάν ανέλαβε τα ηνία της κούρσας, αλλά ο Xόθορν που τους ακολουθούσε τους προσπέρασε έξυπνα στον 27ο γύρο και παρέμεινε στην πρώτη θέση έως να πέσει μπροστά του η σημαία του τερματισμού. Νωρίτερα η Maserati του Λουίτζι Mούσο είχε ξεπεράσει τον πρωταθλητή Φάντζιο και στη λήξη της κούρσας ανέβηκε δεύτερη στο βάθρο των νικητών.

Το ξεκίνημα μιας μοναδικής χρονιάς

Για το 1955 η ομάδα της Mercedes ενισχύθηκε με την έλευση του ταλαντούχου Βρετανού Στέρλινγκ Mος και του έμπειρου Ιταλού Πιέρο Tαρούφι. Παράλληλα η απόδοση του κινητήρα της έφτασε πλέον τους 290 ίππους, ξεπερνώντας σε δύναμη όλους τους άλλους ανταγωνιστές. Στον πρώτο αγώνα της χρονιάς στην Aργεντινή, η αποπνικτική ζέστη που επικρατούσε ανάγκασε πολλούς πιλότους να εγκαταλείψουν τα αυτοκίνητά τους, δίνοντας το τιμόνι σε συναδέλφους τους. Στον 35ο γύρο η Maserati του Xάρι Σελ ήταν επικεφαλής, αλλά ο Φάντζιο άρχισε την επίθεσή του και η Mercedes στον 42ο γύρο κατέλαβε την πρώτη θέση, για να τη διατηρήσει έως το τέλος. Στο Monaco οι «W196» οδήγησαν την κούρσα για 50 σχεδόν γύρους με τον Φάντζιο, ώσπου εκείνος εγκατέλειψε από πρόβλημα με τη βαλβίδα. Τον Αργεντινό διαδέχθηκε στην κορυφή ο Mος αλλά στον 81ο γύρο μια ζημιά στον κινητήρα της «W196» τον έστειλε τελικά στην ένατη θέση. Έμοιαζε απίστευτο, όμως ήταν γεγονός, τα «ασημένια βέλη» δεν ήταν άτρωτα. Ωστόσο, κανένας από τον ανταγωνισμό δεν έδειχνε ικανός να εκμεταλλευτεί τις όποιες αδυναμίες τους. Επόμενος αγώνας ήταν το βελγικό Grand Prix στην πίστα του Spa, όπου η «τάξη» αποκαταστάθηκε και με την έναρξή του οι Mercedes των Φάντζιο και Mος ξεχύθηκαν μπροστά και κανείς δεν μπόρεσε να τις σταματήσει. Λίγες εβδομάδες αργότερα, συνέβη το πιο πολύνεκρο δυστύχημα σε αγώνες αυτοκινήτου, στις «24 ώρες» του Μαν: Η έξοδος της Mercedes «300 SL» του Πιέρ Λεβέγκ τη 19η ώρα, που στοίχισε τη ζωή του Γάλλου οδηγού, ήταν τόσο βίαιη που ο κινητήρας του αυτοκινήτου του αποκολλήθηκε από τις βάσεις του και διαγράφοντας μία τροχιά εκατό μέτρων, έπεσε στις κερκίδες κόβοντας το νήμα της ζωής 85 θεατών. Στην Ευρώπη επακολούθησε υστερία κατά των αγώνων αυτοκινήτου και αμέσως ματαιώθηκαν τέσσερα GP του πρωταθλήματος της F1. Ανάμεσά τους οι αγώνες στην Iσπανία και στο Bremgarten. H Lancia αποσύρθηκε νικημένη και από τα οικονομικά της προβλήματα, παραδίνοντας την αγωνιστική της ομάδα στον Enzo Ferrari και η Mercedes ανακοίνωσε ότι θα σταματήσει την αγωνιστική της δράση στη F1 μετά το τέλος της περιόδου.

Η επόμενη μέρα…

Δεκατρία μονοθέσια βρίσκονταν πίσω από τρεις Mercedes, που με οδηγούς τους Χουάν Μανουέλ Φάντζιο, Στέρλινγκ Mος και Καρλ Kλινγκ είχαν παραταχθεί στην εκκίνηση του ολλανδικού αγώνα στο Zandvoort. Τα μονοθέσια των Φάντζιο και Mος απομακρύνθηκαν γρήγορα, μόλις δόθηκε το σύνθημα της έναρξης, έχοντας πίσω τους τη Maserati «250F» του Λουίτζι Mούσο. Η τριάδα αυτή δεν άλλαξε σε όλη τη διάρκεια της κούρσας, ούτε και απειλήθηκε από κανέναν άλλον, παρόλο που ο Mος έφτασε στο τέρμα μόλις 0,2 δλ. ύστερα από τον Αργεντινό πρωταθλητή. Η συμμετοχή των μονοθεσίων της Formula 2 ήταν γεγονός στο Aintree της Μεγάλης Βρετανίας, που διοργάνωνε αγώνα της F1 για πρώτη φορά. O Mος πήρε την πρωτοπορία στην κούρσα και ο Mπερά ήταν τρίτος μέχρι να εγκαταλείψει στον 9ο γύρο. Στο 18ο γύρο ο Φάντζιο πέρασε τη δική του Mercedes «W196» στην κορυφή, αλλά ο ιδιαίτερα αποφασισμένος εκείνη την ημέρα Στέρλινγκ Μος έκανε λίγο αργότερα την ταχύτερη διαδρομή και στον 27ο γύρο υποσκέλισε τον Χουάν Μανουέλ για να μείνει εκεί ώς τη λήξη. Αυτή ήταν η πρώτη από τις συνολικά 16 νίκες της μεγάλης σταδιοδρομίας του στο παγκόσμιο πρωτάθλημα της F1.

Στον «καταπέλτη» της Μοnza

Τα «streamline» της Mερτσέντες με οδηγούς τους Φάντζιο και Μος βρίσκονταν στην πρώτη σειρά της εκκίνησης για τον τελευταίο αγώνα της χρονιάς, στην Ιταλία. Ανάλογης αεροδυναμικής αμάξωμα, αλλά με ακάλυπτους τους τροχούς, είχε έτοιμο και η Maserati για τον Ζαν Μπερά. Τα Lancia «D50» δεν ήταν εκεί, καθώς ο Έντσο Φεράρι πίστευε πως δε θα τα πήγαιναν καλά στο κεκλιμένο επίπεδο του αυτοκινητοδρομίου, στο οποίο θα έμπαιναν τα μονοθέσια. Οι τέσσερις Mercedes οδήγησαν τον αγώνα με επικεφαλής τον Φάντζιο. Μόνον η δεύτερη θέση άλλαζε κάτοχο, καθώς ο Mος έκανε την ταχύτερη επίδοση και στον 20ο γύρο εγκατέλειπε από κιβώτιο ταχυτήτων. Στον 30ο γύρο από την ίδια θέση αποσύρθηκε από τον αγώνα ο Kαρλ Kλινγκ, δίνοντας την πρωτοβουλία στον Πιέρο Tαρούφι, που τερμάτισε 0,7δλ. πίσω από τον Αργεντινό, για τρίτη φορά παγκόσμιο πρωταθλητή. O Στέρλιγκ Mος, δεύτερος στην ιεραρχία έπειτα από εκείνον, κατέκτησε τη δεύτερη θέση της τελικής κατάταξης της χρονιάς. Η νίκη στη Μonza το 1955 ήταν η τελευταία ενός αυτοκινήτου που θεωρείται σίγουρο ότι θα μπορούσε με άνεση να κερδίζει τα Grand Prix για τρία ακόμη χρόνια, χάρις στην τεχνολογική του ανωτερότητα. Όμως, η τραγωδία στο Μαν, έφερε νωρίτερα το τέλος της μεγάλης σταδιοδρομίας του. Η φήμη του ωστόσο παραμένει άφθαρτη έως τις ημέρες μας, ενώ η περίοδος της δράσης του χαρακτηρίζεται σήμερα «κλασική» για την Αυτοκίνηση. Το ιταλικό Grand Prix της χρονιάς εκείνης είναι το τελευταίο που κέρδισε η Mercedes ως ανεξάρτητη αγωνιστική ομάδα. Για δεκαετίες, το γερμανικό «αστέρι» απουσίαζε από τα αυτοκινητοδρόμια της F1, στα οποία επανήλθε με μεγάλη επιτυχία ως κατασκευαστής κινητήρων στα μέσα της δεκαετίας του ’90. Το 2010, η εταιρεία επέστρεψε και επίσημα με δικό της team στα Grand Prix για πρώτη φορά από το 1955, μέσω της εξαγοράς της Brawn GP.  

 

Palmares...

OI NIKEΣ
1954 Reims: Juan Manuel Fanzio , W196/03 streamline
1954 Nurburgring: Juan Manuel Fanzio, W196/06
1954 Bremgarten: Juan Manuel Fanzio, W196/06
1954 Monza: Juan Manuel Fanzio, W196/04 streamline
1955 Buenos Aires: Juan Manuel Fanzio, W196
1955 Spa: Juan Manuel Fanzio, W196/08
1955 Zandvoort: Juan Manuel Fanzio, W196/13
1955 Aintree: Stirling Moss, W196/12
1955 Monza: Juan Manuel Fanzio, W196/02 streamline

OI TITΛΟΙ
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Οδηγών F1: Juan Manuel Fanzio (1954-1955)

TEXNIKA XAΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

MERCEDES W196
Κινητήρας: «M196 R» 8κύλινδρος σε σειρά
Βάρος κινητήρα: 204 κιλά
Κυβισμός: 2.496 κ.εκ.
Διάμετρος x διαδρομή: 76 mm x 68.8 mm
Σχέση συμπίεσης: 12.0:1
Ισχύς: 290 ίπποι στις 5.800 σ.α.λ.
Ροπή: 29,9 χλγμ.
Μετάδοση κίνησης: στους πίσω τροχούς
Κιβώτιο ταχυτήτων: χειροκίνητο 5 σχέσεων
Ανώτατη ταχύτητα: 300 χλμ/ώρα
Μήκος: 4.025 χλστ.
Πλάτος: 1.625 χλστ.
Ύψος: 1.040 χλστ.
Μεταξόνιο: 2.350 χλστ.
Μετατρόχιο εμπρός: 1.330 χλστ.
Μετατρόχιο πίσω: 1.358 χλστ.
Βάρος: 835 κιλά
Μονάδες κατασκευής: 6
Περίοδος δράσης: 1954-1955

MERCEDES W196 STREAMLINE
Κινητήρας: «M196 R» 8κύλινδρος σε σειρά
Βάρος κινητήρα: 204 κιλά
Κυβισμός: 2.496 κ.εκ.
Διάμετρος x διαδρομή: 76 mm x 68.8 mm
Σχέση συμπίεσης: 12.0:1
Ισχύς: 290 ίπποι στις 5.800 σ.α.λ.
Ροπή: 29,9 χλγμ.
Μετάδοση κίνησης: στους πίσω τροχούς
Κιβώτιο ταχυτήτων: χειροκίνητο 5 σχέσεων
Ανώτατη ταχύτητα: 300 χλμ/ώρα
Μήκος: 4.360 χλστ.
Πλάτος: 1.680 χλστ.
Ύψος: 1.020 χλστ.
Μεταξόνιο: 2.350 χλστ.
Μετατρόχιο εμπρός: 1.330 χλστ.
Μετατρόχιο πίσω: 1.358 χλστ.
Βάρος: 829 κιλά
Μονάδες κατασκευής: 4
Περίοδος δράσης: 1954-1955

carhistory

Photos: Mercedes-Benz