Carhistory.gr Logo
  » airplanes » Bristol Pullman
Bristol Pullman
airplanes
Το τριπλάνο της Bristol ήταν από τα πρώτα βρετανικά airliners κι ας έμεινε για πάντα ένα πρωτότυπο...

Η British Aeroplane Company ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 1910 από τον Sir George White, πρόεδρο της Bristol Tramway and Carriage Company, μαζί με τον γιο του Stanley και τον αδελφό του Samuel. Με την κίνησή τους αυτή, οι τρεις άνδρες απέβλεπαν σε μεγάλα κέρδη από την εμπορική εκμετάλλευση του ταχέως αναπτυσσόμενου τομέα της αεροπορίας. Αντίθετα με τις περισσότερες πρωτοπόρες αεροπορικές εταιρείες που ξεκίνησαν τη δράση τους με πολύ μικρή οικονομική υποστήριξη και σχεδόν με τα ψέμματα, ο φιλόδοξος νέος σχηματισμός είχε την πολυτέλεια να χρηματοδοτείται και να διοικείται από έμπειρους επιχειρηματίες. O Sir George διαχώρισε την νέα επιχείρηση από την Bristol Tramway & Carriage Company, καθώς διέκρινε ότι το εγχείρημά του θα κρινόταν υψηλού ρίσκου από τους επίδοξους επενδυτές. Έτσι, το ύψους 25.000 λιρών Αγγλίας κεφάλαιο κίνησης της εταιρείας καλύφθηκε εξ ολοκλήρου από εκείνον, τον αδελφό του και τον γιό του. Παρά την τήρηση των αποστάσεων όμως, το βασικό προσωπικό της British Aeroplane Company προερχόταν από υπαλλήλους της εταιρείας των τραμ, συμπεριλαμβανομένου και του επικεφαλής μηχανικού George Challenger.

Το άκομψο ξεκίνημα
Το πρώτο ζήτημα που είχε να επιλύσει η νέα εταιρεία, ήταν η παρουσίαση ενός αεροσκάφους στον συντομότερο δυνατό χρόνο. Για το σκοπό αυτό οι επικεφαλής της ήρθαν σε συμφωνία με την Societe Zodiac, για την παραγωγή στο Μεγάλο Νησί κατόπιν αδείας ενός διπλάνου, που είχε σχεδιάσει ο Gabriel Voisin. Ο White είχε δει τον προηγούμενο χρόνο το αεροσκάφος στο Αεροπορικό Σαλόνι του Παρισιού και είχε εντυπωσιαστεί από την ποιότητα της κατασκευής του. Στη συνέχεια η Bristol αγόρασε ένα από αυτά και τον Μάρτιο του 1910 το επέδειξε στην αεροπορική έκθεση Olympia. Αμέσως μετά ξεκίνησε η κατασκευή των πρώτων πέντε αεροπλάνων αυτού του τύπου, στις εγκαταστάσεις του Filton. Οι δοκιμαστικές πτήσεις στα Brooklands έδειξαν πως το διπλάνο είχε μεν ικανοποιητική συμπεριφορά στον αέρα, χωρίς όμως την απαραίτητη ισχύ, για να ταξιδεύει χωρίς προβλήματα. Μέχρι τα τέλη του Mαΐου τα όποια σχέδια για την ανάπτυξή του είχαν εγκαταλειφθεί, ενώ χάρις στην εγγύηση που είχε λάβει για την καλή συμπεριφορά του κινητήρα κατά τη διάρκεια της πτήσης, η εταιρεία κατάφερε να της επιστραφεί από τη Zodiac το ποσόν των 15.000 γαλλικών φράγκων ως αποζημίωση.

Η πρώτη επιτυχία

Μετά την πρώτη ανεπιτυχή προσπάθεια, σήμανε συναγερμός. Ο George Challenger ετοίμασε μέσα σε ένα δεκαήμερο τα σχέδια ενός νέου αεροπλάνου, που βασιζόταν σε μια επιτυχημένη σχεδίαση του Γαλλο-Βρετανού Henri Farman. Χωρίς πολλά-πολλά, ο Sir George ενέκρινε την κατασκευή των είκοσι πρώτων μονάδων. Στις 30 Ιουλίου 1910 το πρώτο από τα αεροσκάφη έκανε δοκιμή πτήσης στο Larkhill με πιλότο τον Maurice Edmonds, η οποία αποδείχτηκε απόλυτα ικανοποιητική. Tο πρώτο αεροπορικό προϊόν της Bristol, που σύντομα απέκτησε το υποκοριστικό Boxkite, έγινε εμπορική επιτυχία. Ιδιαίτερα ευέλικτο στη χρήση του, κατασκευάστηκε συνολικά σε 76 μονάδες με καλύτερους πελάτες τις σχολές αεροπορίας, το Γραφείο Πολέμου, καθώς και μια σειρά από ξένες κυβερνήσεις. Βέβαια, το αεροπλάνο αυτό δεν ήταν αρκετό για να στηρίξει από μόνο του τις εμπορικές επιδιώξεις και την περαιτέρω ανάπτυξη της Bristol. Έτσι, τον επόμενο χρόνο, η γκάμα της εταιρείας ενισχύθηκε με ένα μικρό διπλάνο και ένα μονοπλάνο. Αμφότερα όμως, δεν ικανοποίησαν στις δοκιμές τους, ενώ ο Challenger αποχώρησε για να εργαστεί στο νεοσύστατο τμήμα αεροσκαφών της Vickers. Τον Ιανουάριο του 1912 ήρθε στη θέση του ως επικεφαλής σχεδιαστής ο ρουμανικής καταγωγής ταλαντούχος Henri Coanda, χωρίς ούτε αυτός να μακροημερεύσει.

Έργα και ημέρες ενός τιτάνα

Η ευτυχής συγκυρία για τη Bristol Aeroplane Company, αλλά και για την αεροπορία γενικότερα, ήταν πως τον Coanda αντικατέστησε ο Frank Sowter Barnwell. Σκοτσέζος στην καταγωγή, αλλά μεγαλωμένος στο βορειο-ανατολικό Λονδίνο όπου εγκαταστάθηκε μαζί με την οικογένειά του σε ηλικία ενός έτους, ο άνθρωπος αυτός έμελλε να εξελιχθεί σε έναν από τους καλύτερους σχεδιαστές-μηχανικούς αεροσκαφών στον κόσμο. Εξαιρετικός πιλότος και ο ίδιος, ανέλαβε πλήρη καθήκοντα τον Αύγουστο του 1915. Δούλεψε για την Bristol σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, με εξαίρεση μια σύντομη περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου 1921 και Οκτωβρίου 1923, όταν μετανάστευσε στην Ωκεανία ως αεροπορικός σύμβουλος της αυστραλιανής κυβέρνησης. Ο Barnwell υπέγραψε τρεις μύθους για λογαριασμό της Bristol, που από μόνοι τους ήταν αρκετοί για να τον βάλουν στον πάνθεον της αεροπορικής ιστορίας: Fighter, Βulldog, Blenheim. Kαι ποιός ξέρει πού θα είχε φτάσει, αν δεν σκοτωνόταν σε μια αποτυχημένη απογείωση το 1938, δοκιμάζοντας ένα μικρό αεροσκάφος...

Σχετικά με το Pullman

Στις 13 Αυγούστου 1918, λίγους μήνες πριν το τέλος των εχθροπραξιών του πρώτου παγκοσμίου πολέμου, η Bristol πέταξε για πρώτη φορά το πρωτότυπο ενός τριπλάνου, που με την ονομασία Braemar εξέλισσε από τον προηγούμενο χρόνο. Το βαρύ βομβαρδιστικό σκόπευε να ικανοποιήσει ένα αίτημα της Βασιλικής Αεροπορίας του Ηνωμένου Βασιλείου, στόχος που τελικά δεν επετεύχθη. Έτσι, το πολεμικό αεροσκάφος με την ξύλινη άτρακτο δεν πέρασε στην παραγωγή και μόνο δύο μονάδες αυτού του τύπου κατασκευάστηκαν. Παράλληλα με αυτό, η εταιρεία ετοίμασε μια πολιτική παραλλαγή του, με πλήρωμα δύο ατόμων (κυβερνήτης, συγκυβερνήτης), ικανή να μεταφέρει 14 επιβάτες μαζί με τις αποσκευές τους και να αναλάβει υπηρεσία στα τακτικά δρομολόγια όποιας από τις νεοσύστατες ακόμη αεροπορικές εταιρείες ενδιαφερόταν. Στις αρχές Μαΐου του 1920 το Pullman πραγματοποίησε με επιτυχία την πρώτη του δοκιμαστική πτήση και τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς εκτέθηκε επίσημα στο Olympia Air Show. Oι επισκέπτες του Σαλονιού εντυπωσιάστηκαν από την καμπίνα των επιβατών και την εσωτερική της διαρρύθμιση, o σχεδιασμός της οποίας ήταν επηρεασμένος από το Farman F.60 Goliath, που παρουσιάστηκε τον προηγούμενο χρόνο. Το τριπλάνο της Bristol ήταν ένα από τα πρώτα βρετανική αεροσκάφη με πλήρως διαχωρισμένο διαμέρισμα για το πλήρωμα, επιλογή όμως που δεν άρεσε καθόλου στους πιλότους, καθώς υπήρχε το ενδεχόμενο να εγκλωβιστούν σε αυτό και να μη μπορούν να ξεφύγουν σε περίπτωση πυρκαγιάς ή άλλης έκτακτης ανάγκης. Το επιβατικό των 14 θέσεων (για το οποίο υπήρχε και ένα αναβαθμισμένο σχέδιο που τις ανέβαζε σε 40) πετούσε με τη συνδρομή τεσσάρων 12κύλινδρων κινητήρων σε σειρά, ισχύος 400 ίππων έκαστος. Ατυχώς όμως δεν έγινε δεκτό από την Βασιλική Πολεμική Αεροπορία, ούτε ενδιαφέρθηκε γι αυτό κάποιος αερομεταφορέας. Έτσι, παρέμεινε για πάντα ένα πρωτότυπο, έχοντας το προνόμιο να είναι ένα από τα πρώτα βρετανικά αεροπλάνα επιβατικών μεταφορών.

TEXNIKA XAΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

BRISTOL PULLMAN
Κατασκευαστής: Bristol Aeroplane Company
Σχεδιαστής: Frank Barnwell
Πλήρωμα: πιλότος, συγκυβερνήτης
Επιβάτες: 14
Μήκος: 15,88 μέτρα
Ανάπτυγμα φτερών: 24,89 μέτρα
Ύψος: 6,1 μέτρα
Εμβαδόν φτερών: 177 τ.μ.
Βάρος κενό: 5.000 κιλά
Βάρος με φορτίο: 8.070 κιλά
Κινητήρες: 4 × Liberty L-12 σε σειρά, 400 ίππων έκαστος
Ανώτατη ταχύτητα: 216 χλμ./ώρα
Αυτονομία: 1.600 χλμ.
Ύψος πτήσης: 4.500 μέτρα
Μονάδες παραγωγής: 1

carhistory

Κείμενο: Σπύρος Χατήρας