Carhistory.gr Logo
  » airplanes » Dornier Do X
Dornier Do X
airplanes
Ένα «μεγάλο καράβι με φτερά» έρχεται στο μυαλό σου, βλέποντας τις φωτογραφίες από την εποχή που πέταξε το μεγαλύτερο, βαρύτερο και ισχυρότερο υδροπλάνο που είχε ως τότε δει ο κόσμος.

Σε αυτό συνηγορούσε και η γενικότερη φιλοσοφία λειτουργίας του τεράστιου εκείνου αεροσκάφους, που θα έλεγες πως υπάκουε πιο πολύ στους ναυτικούς κανόνες της εποχής του και λιγότερο στους αεροπορικούς: Ο θάλαμος διακυβέρνησης δεν διέφερε στο μάτι από τη γέφυρα ενός πλοίου. Από εκεί οι εντολές του πιλότου ή του συγκυβερνήτη έφταναν στο μηχανοστάσιο, όπου βρισκόταν ο μηχανικός πτήσης που ρύθμιζε την ισχύ του κάθε κινητήρα ξεχωριστά, ενώ σε άλλο διαμέρισμα καθόταν ο ραδιο-τηλεγραφητής. Όλοι τους, ήταν εγκατεστημένοι στο πρώτο από τα τρία συνολικά καταστρώματα του αεροσκάφους. Oι προνομιούχοι επιβάτες –με όριο τους 100 για τις κοντινές πτήσεις και τους 66 για τις μεγαλύτερες ή τις υπερατλαντικές- ταξίδευαν απολαμβάνοντας μια σειρά από ανέσεις, που συναντούσες κυρίως σε πολυτελή υπερωκεάνεια: Καλαίσθητες ταπετσαρίες στα πλαϊνά, χώροι καπνίσματος, ηλεκτρική κουζίνα, σαλονάκια από καλό ξύλο για να περνάς ευχάριστα την ώρα σου, μπαρ για να πιείς ένα ποτό και λουτρό για να χαλαρώσεις, αλλά και κουκέτα για ύπνο αν ήθελες να κοιμηθείς. Αν ήσουν κι από τους ανθρώπους που τους αρέσει να παρατηρούν τον κόσμο από ψηλά, το Dornier Do X ήταν το βασίλειό σου, αφού το ανώτατο ύψος πτήσης του κυμαινόταν από τα 425 έως τα 500 μέτρα από το έδαφος.

Από τη λίμνη στον ωκεανό
Όλα αυτά τα σκέφτηκε και τα υλοποίησε ο καθηγητής Claude Dornier, που ξεκίνησε τον σχεδιασμό του τεράστιου υδροπλάνου του το 1924, με τις εργασίες για την κατασκευή του να αρχίζουν τον επόμενο χρόνο. Χρηματοδότης του project εκείνου, που έλαβε χώρα στις ακτές της ελβετικής λίμνης Κωνσταντίας εξαιτίας των απαγορεύσεων που επιβλήθηκαν στη Γερμανία με τη Συνθήκη των Βερσαλιών το 1919, ήταν το Γερμανικό Υπουργείο Μεταφορών. Χάλυβας, ντουραλουμίνιο, ύφασμα και ξύλο ήταν τα κύρια υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για το κτίσιμο του αεροσκάφους, ενώ περισσότερες από 240.000 εργατο-ώρες απαιτήθηκαν για την ολοκλήρωσή του. Το Do X πραγματοποίησε την πρώτη δοκιμαστική πτήση του στις 12 Ιουλίου 1929. Λίγους μήνες αργότερα έκανε παγκόσμιο ρεκόρ, μεταφέροντας 169 επιβάτες σε μια πτήση που κράτησε 40 λεπτά της ώρας. Στη διάρκειά της, όλοι τους μετακινούνταν κατά περίπτωση από τη μια πλευρά της καμπίνας στην άλλη, προκειμένου να συνδράμουν τον κυβερνήτη Friedrich Christiansen να στρίβει καλύτερα το αεροπλάνο. Το επιβλητικό Dornier διέθετε 12 αστεροειδείς αερόψυκτους κινητήρες της Bristol Jupiter, κατασκευασμένους από την Siemens. Αυτοί ήταν εγκατεστημένοι στην επάνω πλευρά της πτέρυγάς του και προς το κέντρο της ατράκτου, κατανεμημένοι σε έξι επιβλητικά ζευγάρια. Έκαστος απέδιδε 524 ίππους, οι οποίοι κατάφερναν να απογειώσουν το μέγιστου βάρους 61 τόνων αεροσκάφος και να το φθάσουν σε ύψος 425 μέτρων. Μετά την εκατοστή πτήση, τα δώδεκα αστεροειδή μηχανικά σύνολα αντικαταστάθηκαν από ισάριθμα V12 της Curtiss, των 610 ίππων έκαστο. Με αυτά λύθηκαν τα προβλήματα υπερθέρμανσης και το ύψος πτήσης με το αεροπλάνο πλήρες επιβατών-αποσκευών ανέβηκε στα 500 μέτρα, που κρίθηκαν ασφαλή για να πετάξει το Do X επάνω από τον Ατλαντικό. Παράλληλα, το μέγιστο βάρος απογείωσης μειώθηκε στους 56 τόνους.

Δυό χαμένες ευκαιρίες πριν το τέλος...

Το 1930 το πολυτελές υδροπλάνο πραγματοποίησε μια περιοδεία ανά τον κόσμο, με σκοπό την περαιτέρω διάδοση της εικόνας του και το πέρασμα του μηνύματος πως μπορούν να γίνουν αεροπορικά ταξίδια και για τουριστικούς σκοπούς. Το Do X πέταξε από τη Γηραιά Ήπειρο στη Δυτική Αφρική και από εκεί στις 5 Νοεμβρίου πέρασε τον Ατλαντικό με προορισμούς τη Βραζιλία και τη Νέα Υόρκη, προτού επιστρέψει στο Βερολίνο. Όμως, το ενδιαφέρον του κοινού δεν τροφοδοτήθηκε και μόνο δύο παραγγελίες εκτελέσθηκαν για λογαριασμό της ιταλικής κρατικής αεροπορικής εταιρείας SANA. Στη συνέχεια ανέλαβε τις τύχες του η Deutsche Luft Hansa, αφού η Dornier απέτυχε να εκμεταλλευτεί οικονομικά την ιδέα της. Μετά από μια επιτυχημένη περιοδεία στις γερμανικές παράκτιες πόλεις το 1932, η Luft Hansa οργάνωσε την επόμενη χρονιά ακόμη μια, με προορισμούς αυτή τη φορά τη Βιέννη, τη Βουδαπέστη και την Κωνσταντινούπολη. Όμως, στις 5 Σεπτεμβρίου 1933 το ταξίδι έληξε άδοξα μετά από εννέα ημέρες, όταν το ουραίο τμήμα του ιπτάμενου σκάφους καταστράφηκε σε μια λιμνοδεξαμενή κοντά στην πόλη του Passau. Έπειτα από αυτό, το υδροπλάνο της Dornier χάθηκε από το προσκήνιο για τρία χρόνια, ώσπου να εμφανιστεί ξανά στο Βερολίνο το 1936 με άλλον ιδιοκτήτη. Σύντομα, πέρασε στα χέρια του κράτους και έγινε το κεντρικό έκθεμα του νέου τότε μουσείου Deutsche Luftfahrt-Sammlung στη Lehrter Bahnhof. Η ατυχία εκείνης της ξεχωριστής ιπτάμενης κατασκευής κορυφώθηκε τη νύχτα της 23ης προς 24 Νοεμβρίου 1943, όταν τα βομβαρδιστικά της RAF την κατέστρεψαν κατά τη διάρκεια μιας επιδρομής τους. Στις ημέρες μας, θραύσματα του ουραίου τμήματος του αεροπλάνου εκτίθενται στο μουσείο της Dornier στο Friedrichshafen.

ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

DORNIER DO XIa (1930)
Πλήρωμα: 10-14
Επιβάτες: 66-100
Μήκος: 40 μ.
Άνοιγμα φτερών: 48 μ.
Ύψος: 10,25 μ.
Εμβαδόν φτερών: 450 τ.μ.
Βάρος κενό: 28.250 κιλά
Μέγιστο βάρος απογείωσης: 56.000 κιλά
Κινητήρες: 12 × Curtiss Conqueror υδρόψυκτοι V12, 610 ίππων έκαστος
Ανώτατη ταχύτητα: 211 χλμ./ώρα
Ταχύτητα ταξιδίου: 175 χλμ./ώρα
Αυτονομία: 1.700 χλμ.

credits

Source & photos: cruiselinehistory.com, dailymail.co.uk, reddit.com, mashable.com, cdn.shopify.com, dornier-tech.com

Κείμενο: Σπύρος Χατήρας