Carhistory.gr Logo
  » motorbikes » FN Four
FN Four
motorbikes
Η πρώτη τετρακύλινδρη μοτοσικλέτα στην ιστορία της μηχανολογίας

Η FN Four, που κατασκευαζόταν στη Λιέγη από την Fabrique Nationale d' Armes de Guerre (FN) την περίοδο 1905-1923 ήταν η πρώτη τετρακύλινδρη μοτοσικλέτα στα χρονικά. Επιπρόσθετα, με τελική ταχύτητα 64 χιλιομέτρων την ώρα είχε για ένα διάστημα (1911-1912) τον άτυπο τίτλο του ταχύτερου δικύκλου στον κόσμο. Η εταιρεία που την παρήγαγε είχε ειδίκευση στην κατασκευή όπλων και για το λόγο αυτό στο έμβλημά της συνδύαζε το τουφέκι με τα πετάλια, καθώς πριν την παρουσίαση του τετρακύλινδρου προϊόντος της είχε ήδη εξαιρετική φήμη και στις μονοκύλινδρες μοτοσικλέτες. Η FN Four παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό το 1905, στα πλαίσια της διεθνούς έκθεσης μοτοσικλέτας του Παρισιού. Τράβηξε την προσοχή αμέσως και έγινε εμπορική επιτυχία, όντας στο προσκήνιο για σχεδόν μια εικοσαετία.

Ξεχωριστά χαρακτηριστικά
Υπεύθυνος γι αυτό το εξαιρετικό αποτέλεσμα ήταν ο μηχανικός Paul Kelecom, γνωστός ήδη για τους κινητήρες που έφτιαχνε για λογαριασμό του, αλλά και εκ μέρους άλλων εταιρειών. Στην FN Four χρησιμοποίησε όλη την τεχνογνωσία του, ανοίγοντας το δρόμο και για τους άλλους. Πέρα από το τετρακύλινδρο μηχανικό σύνολο, που εμφανίστηκε για πρώτη φορά με χωρητικότητα 362 κυβικών εκατοστών και απόδοση 3,45 ίππων στις 1.800 σ.α.λ., η μοτοσικλέτα του διέθετε και άλλα προηγμένα χαρακτηριστικά. Το πλαίσιό της ήταν ενιαίο σωληνωτό και είχε ανάφλεξη με μανιατό της Bosch, ενώ η αντλία λαδιού ήταν χειροκίνητη και το μπρούτζινο ρεζερβουάρ της διέθετε δύο ξεχωριστά διαμερίσματα για τη βενζίνη και το λάδι. Oι τροχοί της, διαστάσεων 66 x 6 εκατοστών, καλύπτονταν από φτερά μεγάλου μεγέθους. Ο τετρακύλινδρος σε σειρά κινητήρας της εκκινούσε με πετάλια, τα οποία αντικαταστάθηκαν από μια μανιβέλα το 1913. Τέσσερα χρόνια νωρίτερα, η βελγική μοτοσικλέτα που διέθετε μετάδοση με άξονα είχε αποκτήσει και πίσω φρένα (ταμπούρο με συστελλόμενο ιμάντα).

Διαρκής εξέλιξη

Με το πέρασμα του καιρού και όσο η μοτοσικλέτα βελτιωνόταν στα επιμέρους σημεία, η χωρητικότητα του μηχανικού της συνόλου αυξανόταν. Έτσι, από τα 362 κ.εκ. του 1905 ανέβηκε στα 410 κ.εκ. ένα χρόνο αργότερα, ενώ το 1910 έφτασε τα 498 κ.εκ. και τους 5 ίππους ισχύος, για να καταλήξει στα 748 κ.εκ. το 1914. Παράλληλα, εξελισσόταν και η μετάδοσή της. Όταν παρουσιάστηκε είχε μόνο μια ταχύτητα, που έγιναν δύο το 1909 και τρεις πέντε χρόνια αργότερα, με τον κινητήρα των 748 κ.εκ. Νωρίτερα, με την άνοδο του κυβισμού στα 410 κ.εκ., το καρμπιρατέρ της FN Four μεταφέρθηκε σε άλλη θέση και χρησιμοποιήθηκε ένα νέο σύστημα λίπανσης. Mε όλα αυτά, όπως είναι φυσικό, μεταβαλλόταν και το βάρος της. Το μοντέλο του 1910 ζύγιζε 75 κιλά, που αυξήθηκαν κατά 9 το 1911, με το μήκος του μεταξονίου να βρίσκεται στα 1.400 χλστ. Για εμπορικούς λόγους, διαφοροποιήσεις υπήρχαν στις FN Four που πωλούνταν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ η μοτοσικλέτα φορούσε συνήθως ελαστικά της Goodrich, ενώ η δερμάτινη σέλα της κατασκευαζόταν στη Νέα Υόρκη από την Mesinger Bicycle Saddle Company. Είναι σαφές ότι το ποιοτικό δίκυκλο από το Βέλγιο επηρέασε με τις μηχανολογικές επιλογές του μια μεγάλη σειρά μοτοσικλετών, οι οποίες τις υιοθέτησαν, με πιο γνωστές ανάμεσά τους τις τετρακύλινδρες Pierce, Indian και Henderson.

Η FN Four στους αγώνες

Το 1908 η μοτοσικλέτα της Fabrique Nationale d' Armes de Guerre γινόταν το πρώτο τετρακύλινδρο δίκυκλο που λάμβανε μέρος στον ονομαστό μετέπειτα αγώνα Isle of Man TT, τερματίζοντας μάλιστα στην τρίτη θέση. Την ίδια χρονιά μια άλλη FN Four πήρε το χρυσό μετάλλιο στον αγώνα αντοχής του Motor Cycling Club από το Λονδίνο στο Εδιμβούργο και πίσω, καλύπτοντας με επιτυχία μια απόσταση 1.400 χιλιομέτρων.

Υπάρχουν όμως και κάποιες αντιρρήσεις...

Η FN Four ήταν η πρώτη μοτοσικλέτα παραγωγής με τετρακύλινδρο σε σειρά κινητήρα, αλλά όχι και η πρώτη τετρακύλινδρη γενικότερα. Είχε προηγηθεί το 1897 ο Henry Capel Lofft Holden, που είχε παρουσιάσει ένα μηχανάκι με τετρακύλινδρο boxer μηχανικό σύνολο. Ένα χρόνο πριν την εμφάνιση του βελγικού δικύκλου ο C. Binks από το Nottingham είχε ολοκληρώσει τη δική του μοτοσικλέτα, με αερόψυκτο τετρακύλινδρο κινητήρα σε σειρά. Κανένα όμως από τα δύο προαναφερόμενα δημιουργήματα δεν προχώρησε σε εμπορική παραγωγή. Επίσης, το 1904 στο Παρίσι, στο προηγούμενο από το Σαλόνι που εκτέθηκε η FN Four, η πρόγονος της Skoda Laurin & Klement είχε φέρει μαζί της ένα τετρακύλινδρο μοντέλο, του οποίου ο κινητήρας στην ουσία ήταν τέσσερις μονοκύλινδροι με ισάριθμους ξεχωριστούς στροφάλους. Επομένως, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίλογο, μπορούμε να πούμε ότι και πάλι η πρωτιά στην τετρακύλινδρη διάταξη ανήκει στην FN Four, η οποία ήταν η μόνη λειτουργική. Άλλωστε, μέχρι την εμφάνιση της Pierce Four το 1910, το επιτυχημένο δίτροχο από τη Λιέγη ήταν το μόνο με τέτοιο κινητήρα που επωλείτο στις ΗΠΑ.

carhistory

Κείμενο: Σπύρος Χατήρας. Φωτογραφίες: yesterdays.nl, nzclassicmotorcycles.co.nz