Carhistory.gr Logo
  » airplanes » Fokker F.VII
Fokker F.VII
airplanes

Το τρικινητήριο αεροπλάνο με την ξύλινη άτρακτο του Ολλανδού πρωτοπόρου Anthony Fokker, από τα πρώτα που πέταξαν με επιτυχία πάνω από τους ωκεανούς στα τέλη της δεκαετίας του '20, ήταν ένα από τα καλύτερα επιβατικά του Μεσοπολέμου...

Το Fokker F.VII σχεδιάστηκε ως μονοκινητήριo επιβατικό αεροσκάφος υψηλής πτέρυγας από τον Walter Rethel. Πέντε μονάδες αυτού του μοντέλου κατασκευάστηκαν για λογαριασμό της ολλανδικής αεροπορικής εταιρείας KLM και μία από αυτές, που καταχωρήθηκε ως H-NACC, χρησιμοποιήθηκε το 1924 για την πρώτη πτήση από την Ολλανδία στις Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες. Το 1925, ενώ βρισκόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, ο Anthony Fokker πληροφορήθηκε την επικείμενη έναρξη του Ford Reliability Tour, ενός διαγωνισμού αξιοπιστίας για αεροσκάφη μεταφοράς. Χωρίς να χάσει χρόνο ζήτησε από τον τότε επικεφαλής σχεδιαστή της εταιρείας Reinhold Platz να μετατρέψει ένα μονοκινητήριο F.VII κατασκευής 1924 σε τρικινητήριο (Trimotor). To αεροπλάνο που προέκυψε από αυτήν την ενέργεια εφοδιάστηκε με τρεις αστεροειδείς κινητήρες Wright Whirlwind των 200 ίππων έκαστος και κωδικοποιήθηκε ως Fokker F.VIIa/3m. Κατόπιν, μεταφέρθηκε με πλοίο από το εργοστάσιο ως την άλλη πλευρά του Ατλαντικού και στα τέλη της ίδιας χρονιάς κέρδισε τον πολυπόθητο για τον Fokker διαγωνισμό.

Η επιτυχία που ξεπεράστηκε
Η δομή του τρικινητήριου αεροσκάφους περιλάμβανε τους χαλύβδινους σωλήνες που οριοθετούσαν την άτρακτο, η οποία καλυπτόταν από ελαφρά υλικά όπως κόντρα πλακέ και δέρμα, ενώ οι πτέρυγες ήταν επίσης ξύλινες. Σε αντίθεση με τον Hugo Junkers, o Anthony Fokker δεν υιοθέτησε ως κύριο υλικό για την κατασκευή της ατράκτου το μέταλλο, επιμένοντας για πολλά χρόνια στις ίδιες τεχνικές κατασκευής. Αυτό δεν ήταν πρόβλημα για πολύ καιρό, αφού η ιπτάμενη μηχανή που μπορούσε να μεταφέρει 8 έως 12 επιβάτες ήταν η επιλογή πολλών από τις πρώιμες αεροπορικές εταιρείες, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική. Το F.VII, μαζί με το μεταλλικό τρικινητήριο αεροσκάφος της Ford που όπως αποδείχτηκε είχε αντιγράψει πολλές από τις ιδέες της Junkers, κυριάρχησε στην αμερικανική αγορά στα τέλη της δεκαετίας του '20. Είτε ως F.VIIa/3m, είτε ως F.VIIb/3m με ελαφρά μεγαλύτερες πτέρυγες και τον καθένα από τους τρεις κινητήρες του να παράγει 220 ίππους, είτε ακόμη ως F.10 με δυνατότητα μεταφοράς 12 επιβατών, μπορούσε να φέρει αισίως σε πέρας κάθε είδος πτήσης όσο απλή ή εξερευνητική κι αν ήταν. Όμως, αυτό δεν κράτησε για πολύ. Η δημοτικότητα του Fokker F.VII γρήγορα έφτασε στο τέλος της, μετά την συντριβή του F.10 της πτήσης 599 της TWA, στην οποία έχασε τη ζωή του ο διάσημος παίκτης και εξίσου επιτυχημένος μετέπειτα προπονητής του αμερικανικού ποδοσφαίρου Knute Rockne. Η ενδελεχής έρευνα που ακολούθησε αποκάλυψε δομικά προβλήματα στην κατασκευή του αεροπλάνου, τα οποία προέρχονταν από την καταπόνηση των ξύλινων και κόντρα-πλακέ τμημάτων του. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την προσωρινή απαγόρευση της χρησιμοποίησής του στις εμπορικές πτήσεις και τις κατά πολύ αυστηρότερες απαιτήσεις στη συντήρησή του. Παράλληλα, η φήμη των αεροσκαφών μεταλλικής ατράκτου και πτερύγων ανέβηκε ακόμη περισσότερο, ενώ αεροπλάνα-σταθμοί στην αεροπλοΐα, όπως το Boeing 247 και το Douglas DC-2, ξεκινούσαν την επιτυχημένη σταδιοδρομία τους στους ουρανούς. Κάπου εκεί τοποθετήθηκαν οι τίτλοι τέλους για ένα από τα σημαντικότερα αεροσκάφη στην ιστορία...

Η δόξα της πρώτης φοράς

Το F.VII χρησιμοποιήθηκε από πολλούς εξερευνητές και πρωτοπόρους της αεροπορίας, σε πτήσεις που ποτέ πριν δεν είχε αποτολμηθεί να επιχειρηθούν. Κάποιες είχαν τραγική κατάληξη, όπως εκείνη του αντισυνταγματάρχη Leslie Hamilton και της πριγκίπισας Άννας του Löwenstein-Wertheim-Freudenberg, στις 31 Αυγούστου 1927. Το δίδυμο αποπειράθηκε να γίνει το πρώτο πλήρωμα που πέρασε τον Ατλαντικό, με ένα Fokker F.VIIa που είχε το όνομα Άγιος Ραφαήλ. Ατυχώς, δεν τα κατάφεραν, ενώ τα ίχνη τους δεν βρέθηκαν ποτέ. Την ίδια τύχη είχε και το F.VIIa με το όνομα Old Glory, που με πλήρωμα τους James DeWitt Hill και Lloyd W. Bertaud έκανε μια αποτυχημένη απόπειρα να πετάξει από τη Νέα Υόρκη στη Ρώμη (χάθηκε στο Βόρειο Ατλαντικό στις 7 Σεπτεμβρίου 1927). Στον αντίποδα, ευτυχή κατάληξη είχε η πτήση των υπολοχαγών της Αεροπορίας Στρατού των ΗΠΑ Lester Maitland και Albert Hegenberger πάνω από τον Ειρηνικό και με τελικό προορισμό την Χαβάη (3.862 χλμ). Το ίδιο συνέβη και με το F.VIIb/3m του Sir Charles Kingsford Smith, που με την ονομασία Southern Cross χαραγμένη στην άτρακτό του πέταξε για πρώτη φορά από τις ΗΠΑ στην Αυστραλία. Επίσης, η διάσημη Amelia Earhart έγινε η πρώτη γυναίκα που πέταξε πάνω από τον Ατλαντικό στις 17 Ιουνίου του 1928, ως επιβάτης ενός Fokker F.VIIb/3m με το όνομα Friendship. Ασφαλώς ο κατάλογος των επιτυχημένων πτήσεων δεν τελειώνει εδώ. Κλείνοντας, αξίζει να αναφερθούμε και σε ένα εγχείρημα που αμφισβητείται (ή τουλάχιστον δεν επιβεβαιώνεται πλήρως), σύμφωνα με το οποίο ο Richard E. Byrd στις 9 Μαΐου 1926 πέταξε πάνω από το Βόρειο Πόλο με ένα Fokker F.VIIa/3m που είχε το όνομα της εγγονής του Henry Ford Josephine, λίγες ημέρες πριν τον περίφημο εξερευνητή Roald Amundsen.

Λίγα λόγια για τον Fokker

O Anton Herman Gerard Anthony Fokker, γιός ιδιοκτήτη φυτείας καφέ, γεννήθηκε στις 6 Απριλίου 1890 στην πόλη Kediri της Ινδονησίας, που τότε ήταν ολλανδική αποικία. Σε ηλικία τεσσάρων ετών, η οικογένειά του επέστρεψε στην Ολλανδία και εγκαταστάθηκε στο Haarlem. Ως μαθητής δεν ήταν ιδιαίτερα φιλομαθής και δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση του. Ωστόσο, έδειξε από νωρίς μεγάλο ενδιαφέρον για την μηχανολογία, ξεκινώντας αρχικά από τους ατμοκινητήρες και συνεχίζοντας με τη σχεδίαση των πρώτων του αεροπλάνων, υπηρετώντας μια τεχνολογία που τότε βρισκόταν στην αυγή της. Χαρισματικός χαρακτήρας, για πολλούς όμως αδίστακτος και αμφιλεγόμενος, το 1912 ίδρυσε στο Schwerin της Γερμανίας την ομώνυμη εταιρεία κατασκευής αεροσκαφών. Ελάχιστα χρόνια αργότερα, την εποχή της πρώτης μεγάλης στρατιωτικής σύρραξης στην Ευρώπη, η Fokker απέκτησε φήμη χάρις στην αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία τριών μαχητικών της αεροσκαφών: του μονοπλάνου Eindecker, του τριπλάνου Dr.1 και του διπλάνου D.VII. Ο πόλεμος τελείωσε το 1918 και ένας από τους όρους της Συνθήκης των Βερσαλλιών, οι οποίοι ήταν πολύ σκληροί για τη νικημένη Γερμανία, ανέφερε πως απαγορευόταν να κατασκευάζονται αεροπλάνα στο έδαφός της. Μετά την εξέλιξη αυτή, ο Fokker μετέφερε το 1919 την έδρα της εταιρείας του στην Ολλανδία. Η συνέχεια ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένη για εκείνον και την εταιρεία του, καθώς παρήγαγε μια σειρά πολύ καλών αεροσκαφών, περιλαμβανομένου και του τρικινητήριου επιβατικού του αφιερώματός μας. Στην προσωπική του ζωή δεν ήταν ιδιαίτερα τυχερός, έχοντας στην πλάτη του ένα διαζύγιο, ενώ η δεύτερη γυναίκα του σκοτώθηκε πέφτοντας από το παράθυρο ενός ξενοδοχείου (συνήθιζε να λέει πως καταλάβαινε πάντα καλύτερα τα αεροπλάνα από ό,τι τις γυναίκες). Την περίοδο 1926-1927 μετακόμισε στις ΗΠΑ, όπου ίδρυσε την θυγατρική της Fokker, την Atlantic Aircraft Corporation, την οποία τέσσερα χρόνια αργότερα (μετά την τραγική κατάληξη της πτήσης 599) πούλησε στην General Motors Company. Πέθανε ξαφνικά στη Νέα Υόρκη τις παραμονές των Χριστουγέννων του 1939, από μηνιγγίτιδα, ύστερα από ασθένεια τριών εβδομάδων. Η εταιρεία του εξακολουθεί με επιτυχία τη δράση της, ως τις ημέρες μας.

TEXNIKA XAPAKTHPIΣΤΙΚΑ

Πλήρωμα: 2 άτομα (κυβερνήτης, συγκυβερνήτης)
Επιβάτες: 8
Μήκος: 14,6 μ.
Εκπέτασμα: 21,7 μ.
Ύψος: 3,9 μ.
Εμβαδόν φτερών: 71,7 τ.μ.
Βάρος κενό: 3.050 κιλά
Μέγιστο βάρος απογείωσης: 5.200 κιλά
Κινητήρας: 3 Wright J-5 Whirlwind, 220 ίππων έκαστος
Ανώτατη ταχύτητα: 185 χλμ./ώρα
Ταχύτητα ταξιδίου: 170 χλμ./ώρα

carhistory

Κείμενο: Σπύρος Χατήρας