Carhistory.gr Logo
  » america » Ford Mystere
Ford Mystere
america
Το πρωτότυπο του 1955, με τον διάφανο θόλο και τα διαστημικής έμπνευσης πτερύγια στην ουρά, που πρόσφερε σημαντικά στοιχεία στη σχεδίαση των επόμενων μοντέλων της αμερικανικής Ford.

Το ξεχωριστό κεφάλαιο της μηχανολογίας, που ονομάζεται «αεριοστροβιλοκίνηση», ξεκίνησε τους πρώτους μήνες του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Τότε, η Rover συμμετείχε στην εξέλιξη ενός προγράμματος, από το οποίο θα προέκυπτε ο πρώτος βρετανικός αεριωθούμενος κινητήρας για μαχητικά αεροσκάφη. Με τον ερχομό της ειρήνης, οι άνθρωποί της αποφάσισαν να πειραματιστούν με τη νέα τεχνολογία και -γιατί όχι;- να την εφαρμόσουν και σε κάποια από τα μοντέλα παραγωγής τους, αν αυτό κρινόταν εφικτό. Το πρώτο πειραματικό Rover με αεριοστρόβιλο ήταν το «Jet 1», που εξελίχθηκε με βάση το σασί του «Ρ4 75». Τριθέσιο και με την τουρμπίνα τοποθετημένη στο κέντρο, έκανε την πρώτη δημόσια εμφάνισή του την άνοιξη του 1950. Το αυτοκίνητο πρόλαβε να δείξει μέρος των δυνατοτήτων του, πραγματοποιώντας επίδοση–ρεκόρ στην κάλυψη του μιλίου από στάση, ενώ συνέχισε να δίνει το παρών σε αγωνιστικές επιδείξεις ως τα μέσα της δεκαετίας του '60. Η Fiat ακολούθησε το παράδειγμα των Βρετανών το 1948, ξεκινώντας το πρόγραμμα για την παρουσίαση ενός οχήματοςμε ανάλογα χαρακτηριστικά, χρειάστηκαν όμως έξι χρόνια ώσπου να ολοκληρωθεί. Το φθινόπωρο του 1950, ύστερα από ένα πλήθος σχεδίων, κατέληξαν στο οριστικό. Η Turbina ολοκληρώθηκε στις αρχές του 1953 και τον Απρίλιο του επόμενου έτους πραγματοποιήθηκε η πρώτη δοκιμή, στην οροφή του Lingotto. Την ημέρα εκείνη η ιταλική εταιρεία έγινε ο δεύτερος κατασκευαστής στον κόσμο που παρουσίαζε αυτοκίνητο με κίνηση από αεριοστρόβιλο. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, λίγους μήνες αργότερα, το project της General Motors με την ονομασία «ΧΡ-21» μετουσιώθηκε στο «Firebird 1» και έκανε την πρεμιέρα του στην έκθεση «Motorama» το 1954. «Ένα αεροπλάνο με ρόδες!» ήταν η πρώτη σκέψη όλων όταν το είδαν, καθώς ο σχεδιασμός του παρέπεμπε σε μαχητικό αεριωθούμενο αεροσκάφος. Ήταν μονοθέσιο με μια διάφανη κάψουλα επάνω από το κάθισμα του οδηγού, ενώ διέθετε κάθετο πτερύγιο στην ουρά του, πλαϊνά φτερά και μακρύ επιβλητικό ρύγχος. Την ίδια εποχή, επίσης επί αμερικανικού εδάφους, η Ford Motor Company σχεδίαζε ένα μυστηριώδες concept. Να ήταν άραγε αυτό η απάντησή της στα τολμηρά οράματα της γειτόνισσας GM;

To μυστήριο λύνεται...
Οι απορίες χάθηκαν αυτοστιγμή, όταν το Mystere εμφανίστηκε για πρώτη φορά δημόσια, το 1956 στο Chicago. Στο διαμέρισμα του κινητήρα του δεν υπήρχε τίποτα, παρά μόνο οι απαραίτητοι χώροι και οι υποδοχές για να εγκατασταθεί μελλοντικά εκεί ένα αεριοστροβιλοκίνητο μηχανικό σύνολο. Εκτός των άλλων, το concept καθυστέρησε σημαντικά, αν σκεφτεί κανείς ότι ο Bill Boyer του Advanced Styling Studio το είχε ήδη έτοιμο από το καλοκαίρι του 1954. Αρχικά ήταν να παρουσιαστεί στις αρχές του 1955 στο Detroit, κάτι που τελικά δεν συνέβη, εξαιτίας κάποιων αλλαγών της τελευταίας στιγμής στην εμπορική πολιτική της Ford. Τελικά, οι πρώτες του φωτογραφίες, είδαν το φως της δημοσιότητας τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς. Παρά το γεγονός ότι η Ford δεν σήκωσε τελικά το γάντι τη δεδομένη στιγμή με τους αεριοστροβίλους, το πρωτότυπό της είχε μεγάλο ενδιαφέρον για τον σχεδιασμό του και το προχωρημένο για την εποχή εκείνη εξοπλιστικό του επίπεδο. Τα βλέμματα έπεσαν κυρίως στον διάφανο θόλο που κάλυπτε την καμπίνα των επιβατών, στα φώτα οροφής στον ουρανό του αυτοκινήτου, στα πτερύγια της ουράς και στα αεροπορικού τύπου στρογγυλά φωτιστικά σώματα του πίσω μέρους με τις πινελιές από νίκελ. Τα επιφωνήματα συνεχίζονταν ασφαλώς και στο εσωτερικό, με το τιμόνι που λόγω του τετράγωνου σχήματός του παρέπεμπε σε μαχητικό αεροσκάφους και τα μπροστινά καθίσματα που περιστρέφονταν προς τα έξω. Ταυτόχρονα, ένας αεραγωγός στην κορυφή του παρμπρίζ έφερνε φρέσκο αέρα στους επιβάτες, που είχαν στη διάθεσή τους ένα σωρό συστήματα για να κάνουν όσο γίνεται πιο άνετο το ταξίδι τους. Θα απαριθμήσουμε μερικά από αυτά, που μπορεί να μην μας εντυπωσιάζουν σήμερα, ήταν όμως πρωτόγνωρα για οποιαδήποτε κατασκευή εξήντα και βάλε χρόνια πριν: Ραδιοτηλέφωνο με μικρόφωνο στο τιμόνι, ηλεκτρονικός επιλογέας σχέσης κιβωτίου ταχυτήτων τοποθετημένος επίσης στο τιμόνι, εμπρός και πίσω καθίσματα με μπράτσα, τηλεόραση στην κεντρική κονσόλα προς τέρψιν των πίσω επιβατών,ραδιόφωνο τελευταίας τεχνολογίας και προηγμένο για την εποχή του σύστημα κλιματισμού (διαστάσεις: μεταξόνιο 3.073 χλστ., πλάτος 2.030 χλστ., ύψος1.321 χλστ).

Απόηχος
Το concept της Ford διέγραψε τη συνήθη τροχιά των αντίστοιχων κατασκευών στον κόσμο της Αυτοκίνησης, λάμποντας εκτυφλωτικά το σύντομο διάστημα που τα φώτα της δημοσιότητας έπεφταν πάνω του. Στη συνέχεια ξεχάστηκε από το ευρύ κοινό, όπως γίνεται πάντα. Μπορεί ο στροβιλοκινητήρας τελικά να έλαμψε δια της απουσίας του, όμως η υστεροφημία του Mystere δεν επηρρεάστηκε από αυτό, αφού πολλές από τις ιδέες που έριξε στο τραπέζι (όπως η σχεδίαση των πτερυγίων της ουράς, tailfins στη γλώσσα του αυτοκινήτου) μεταφέρθηκαν σχεδόν αυτούσιες στη σειρά Fairlane 500 του 1957.

credits

Κείμενο: Σπύρος Χατήρας