Carhistory.gr Logo
  » microcars » Lightburn Zeta Sports
Lightburn Zeta Sports
microcars

Ένα από τα πιο μικρά sport αυτοκίνητα στην ιστορία, με προέλευση από τη μακρινή Αυστραλία...

H Lightburn & Co ήταν μια κατασκευαστική εταιρεία με πολύπλευρη δραστηριότητα, που είχε την έδρα της στο προάστιο Camden της Aδελαΐδας. Το... ρεπερτόριό της περιλάμβανε πολλά και διαφορετικά μεταξύ τους προϊόντα, όπως μπετονιέρες, πλυντήρια, πολυεστερικά σκάφη, εργαλεία, γρύλους αυτοκινήτων και μηχανήματα ανάμιξης τσιμέντου. Κάποια στιγμή, στα παραπάνω προστέθηκε και η συναρμολόγηση μοντέλων της Alfa Romeo, που προορίζονταν για την αγορά της χώρας των κανγκουρό. Ο ιδρυτής της Harold Lightburn σκέφτηκε τότε να επεκταθεί και στην παραγωγή δικών του αυτοκινήτων. Παρά το γεγονός ότι η Αυστραλία έχει τεράστιους χώρους και τα τροχοφόρα που κυκλοφορούσαν στους δρόμους της είχαν διαστάσεις αντίστοιχες με εκείνα των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, αποφάσισε να ασχοληθεί με τα microcars λόγω του χαμηλού κόστους κατασκευής τους, αλλά και εκτιμώντας ότι η αλματώδης αύξηση των κατοίκων των μεγαλουπόλεων θα τα καθιστούσε στο άμεσο μέλλον αναγκαία σε μια σημαντική μερίδα αγοραστών. Έτσι, το 1964, δημιουργήθηκαν τα πρώτα Zeta...

Πρακτικά και λιλιπούτεια
Το Zeta Sedan είχε δίθυρο αμάξωμα καμωμένο από σκληρό πλαστικό και ουσιαστικά ήταν μια κατόπιν αδείας αναπαραγωγή του βρετανικού αντίστοιχου μοντέλου Anzani Astra, το οποίο σταδιοδρόμησε στο Μεγάλο Νησί από το 1954 μέχρι το 1959, με τη διαφορά πως εκείνο χρησιμοποιούσε διαφορετικό υλικό για το αμάξωμά του. Μηχανικό του σύνολο ήταν ο δικύλινδρος δίχρονος κινητήρας της Villiers, χωρητικότητας 324 κ.εκ., που συνδυαζόταν με χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων τεσσάρων σχέσεων της Burman. Η κίνηση μεταδιδόταν στους εμπρός τροχούς, ενώ διέθετε ανεξάρτητες αναρτήσεις και σύστημα πέδησης της Girling. Είχε μια σειρά από προσόντα, όπως για παράδειγμα μεγάλους εσωτερικούς χώρους, που αποκαλύπτονταν όταν άνοιγαν οι τεράστιες για την κατηγορία του πόρτες. Τα καθίσματά του μπορούσαν να αναδιπλωθούν ή να αφαιρεθούν εντελώς και να τοποθετηθούν στην οροφή, εξυπηρετώντας τη μεταφορά εμπορευμάτων. Το κόστος της αγοράς του δεν ξεπερνούσε τις 600 λίρες, ενώ η έκδοση pick-up (utility) είχε ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Στον αντίποδα, επρόκειτο για ένα κακοσχεδιασμένο αυτοκίνητο με ελάχιστο φινίρισμα που απείχε πολύ από το είναι όμορφο, ενώ δεν είχε και πόρτα στο χώρο αποσκευών. Το αρχικό του πλάνο προέβλεπε την παραγωγή 50 αυτοκινήτων την εβδομάδα, όμως στην τρίχρονη παρουσία τους στην αγορά κατασκευάστηκαν τελικά μόνο 363. Το Zeta Sedan είχε και μία ακόμη έκδοση, την Deluxe, με την εταιρεία να δικαιώνει την πολυσχιδή της δραστηριότητα παρουσιάζοντας στην αγορά και ένα ηλεκτρικό scooter.

Από το Λονδίνο στην Αδελαΐδα

To 1959 o Harold Lightburn συνάντησε στο Earls Court Show του Λονδίνου τον Gordon Bedson, σχεδιαστή ενός πολύ μικρού σε διαστάσεις sport αυτοκινήτου της Frisky, που είχε παρουσιαστεί ως πρωτότυπο στο ίδιο Σαλόνι την προηγούμενη χρονιά και την τελική του μορφή είχε επιμεληθεί στο Τορίνο ο Giovanni Michelotti για λογαριασμό της Carrozzeria Vignale. Kάτω από το κάλυμμα του κινητήρα του υπήρχε ο τρικύλινδρος των 492 κ.εκ. της Exelsior, ο οποίος σύμφωνα με τον κατασκευαστή του μπορούσε να δώσει στο αυτοκίνητο τελική ταχύτητα 145 χλμ./ώρα. Το Frisky Sprint όμως δεν έφτασε ποτέ ως την παραγωγή, αφού η τιμή πώλησής του δε μπορούσε να κατέβει κάτω από τις 700 λίρες, την ώρα που η βασική έκδοση του Mini του Ισιγόνη δεν ξεπερνούσε τις 500. Ο Gordon Bedson -σχεδιαστής παλαιότερα στα αγωνιστικά αυτοκίνητα της Kieft και στην αεροπορική εταιρεία Villiers- είχε πλέον μια νέα ευκαιρία να αναβιώσει το μικροκαμωμένο sport μοντέλο, αυτή τη φορά στην Αυστραλία, μετά τη σύναψη συμφωνίας με τον Harold Lightburn.

Zeta Sports

Ο Bedson πήρε μαζί του στην Αυστραλίαένα σασί και μερικά Frisky Sports, καθώς και 50 μονάδες του κινητήρα της Fichtel & Sachs των 493 κ.εκ. Το συγκεκριμένο μηχανικό σύνολο την περίοδο 1958-1961 κινούσε το microcar FMR Tg500, που βασισμένο στο Messerschmitt Kabinenroller κατασκευαζόταν από την Fahrzeug und Maschinenbau GmbH στο Regensburg. Στη συνέχεια ακολούθησαν οι απαραίτητες αλλαγές για την τελική μορφή του μοντέλου παραγωγής, στις οποίες συμμετείχε και ο Giovanni Michelotti, πάντα για λογαριασμό της Carrozzeria Vignale. Αρκετοί όμως αμφισβητούν τη συμβολή του διάσημου Ιταλού σχεδιαστή, υποστηρίζοντας ότι το όνομά του αναφέρθηκε για λόγους εντυπωσιασμού. Το αυτοκίνητο με το σωληνωτό πλαίσιο που προέκυψε δεν είχε πλέον πόρτες για λόγους αντοχής, το παρμπρίζ και το ρύγχος του άλλαξαν, η ουρά αναμορφώθηκε και η τελική μετάδοση μεταβλήθηκε. Καθώς δεν πληρούσε τους κανονισμούς φωτισμού της Νέας Νότιας Ουαλίας, η μαλακή του οροφή ήταν εφοδιασμένη με επιπλέον επιδαπέδιους προβολείς για την κουκούλα (μόνο ένα ολοκληρώθηκε με coupe αμάξωμα). Τα πρώτα Lightburn Zeta Sports κατασκευάστηκαν το 1961, αλλά για κάποιο λόγο δεν έφτασαν στην αγορά πριν το καλοκαίρι του 1964. Παρά το γεγονός ότι η εταιρεία διέθετε ένα εμπορικό δίκτυο σε ετοιμότητα λόγω της συνεργασίας της με την Alfa Romeo, το συμπαθέστατο λιλιπούτειο όχημα δεν έκανε ποτέ το άλμα και σύντομα η προσπάθεια εγκαταλείφθηκε. Μέχρι πρόσφατα πιστευόταν ότι είχαν κατασκευαστεί μόλις 28 από αυτά, όμως νέες έρευνες αναφέρουν πως ο τελικός αριθμός τους είναι 48 μονάδες.

ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

LIGHTBURN ZETA SPORTS
Κατασκευαστής: Lightburn & Co. Ltd.
Σχεδιαστής
: Gordon Bedson
A
μάξωμα: Δίθυρο διθέσιο από fiberglass
Πλαίσιο
: Σωληνωτό
Kινητήρας: δίχρονος κύλινδρος Fichtel & Sachs
Διάμετρος
x διαδρομή: 70 mm x 67 mm
Κυβισμός: 493 κ.εκ.
Ισχύς: 21 ίπποι
Μετάδοση κίνησης: στους πίσω τροχούς
Κιβώτιο ταχυτήτων: 4 σχέσεων σειριακού τύπου
Ανώτατη ταχύτητα: 125 χλμ/ώρα
Μήκος: 3.225 χλστ.
Πλάτος: 1.498 χλστ.
Βάρος: 400 κιλά
Περίοδος παραγωγής: 1964-1966
Μονάδες παραγωγής: 28/48

carhistory

Κείμενο: Σπύρος Χατήρας. Φωτογραφίες: RM Auctions