Carhistory.gr Logo
  » racing » GRAND PRIX » Ligier JS 11
Ligier JS 11
GRAND PRIX
Το μονοθέσιο που στα τέλη της δεκαετίας του ’70 ανέδειξε σε πρωταγωνιστή την ομάδα της Ligier και αποτέλεσε το ορόσημο στην αγωνιστική της ιστορία.

Στο ξεκίνημα του 1979 το βέβαιο ήταν πως όλα τα μονοθέσια στις εκκινήσεις θα ήταν κτισμένα στην αεροδυναμική λογική του «ground-effect», που πρώτες υιοθέτησαν οι Lotus του Κόλιν Τσάπμαν, με αποτέλεσμα να κυριαρχήσουν με την «Τype 79» στους αγώνες του 1978 και να κατακτήσουν με ευκολία το παγκόσμιο πρωτάθλημα των κατασκευαστών. Όμως, κανένας δεν περίμενε πως οι Ligier θα ήταν εκείνες που θα νικούσαν τα δύο πρώτα Grand Prix της αγωνιστικής περιόδου. Οι «Τσιγγάνες», όπως ήταν το προσωνύμιό τους εξαιτίας της καπνοβιομηχανίας «Gitanes» που αποτελούσε τον κύριο χορηγό τους, επικράτησαν χωρίς να αμφισβητηθούν από κανέναν και αυτό ήταν εκπληκτικό. Τι όμως, το τόσο καθοριστικό για την πορεία τους, είχε αλλάξει, σε σύγκριση με το 1978;

Οι αλλαγές
Πρώτα-πρώτα, ο κινητήρας. Η ομάδα της Ligier δε χρησιμοποιούσε πλέον τον V12 της Μatra, με τον οποίο είχε επιτύχει την πρώτη –και μοναδική της έως τότε- νίκη, στο σουηδικό Grand Prix το 1977. Μηχανικό της σύνολο ήταν πλέον ο V8 Cosworth της Ford, καθιερωμένο και νικηφόρο στους αγώνες της Formula 1 εδώ και μία δεκαετία. Έπειτα, ήταν το πλαίσιο και το αεροδυναμικό αμάξωμα, στο οποίο αποδείχθηκε πως ο σχεδιαστής Ζεράρ Ντικαρούζ είχε κάνει εξαιρετική δουλειά, σύμφωνη πάντα με τις επιταγές του «ground-effect». Iσχυροποιημένη και οικονομικά η γαλλική ομάδα, το 1979 παρουσίασε στις εκκινήσεις για πρώτη φορά δύο γαλάζια μονοθέσια, αντί του ενός που διέθετε στα τρία πρώτα χρόνια της αγωνιστικής της σταδιοδρομίας. Το μόνο που δεν άλλαξε ήταν η κωδικοποίησή τους, καθώς τα αρχικά «JS» είχαν μεγάλη συναισθηματική αξία για τον ιδιοκτήτη της εταιρείας Γκι Λιζιέ: Με αυτά άρχιζε το ονοματεπώνυμο του επιστήθιου φίλου του Τζο Σλεσέρ, που χάθηκε άδοξα στο κόκπιτ ενός αερόψυκτου μονοθεσίου της Honda στο Grand Prix της Ρουέν το 1968.

Οι πιλότοι
Εμβληματική φυσιογνωμία στο τιμόνι των Ligier ήταν ο ικανότατος Ζακ Λαφίτ, ο οποίος συνέδεσε την αγωνιστική του σταδιοδρομία με τις «Τσιγγάνες» όσο κανείς άλλος οδηγός τους. Πριν φθάσει στην πρώτη του νίκη στη Formula 1 στο Grand Prix Σουηδίας το 1977, είχε μαθητεύσει με μεγάλη επιτυχία στις μικρότερες κατηγορίες: To 1972 κατέκτησε το πρωτάθλημα Formula Renault οδηγώντας ένα Μartini Mk8, ενώ τον επόμενο χρόνο έκανε δικό του τον τίτλο της Γαλλικής Formula 3 στο κόκπιτ ενός Μartini-Ford, με το οποίο κέρδισε και τον αγώνα του Μονακό. Το 1975, κλείνοντας αυτόν τον κύκλο, νίκησε το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα Formula 2 στο τιμόνι των Martini-BMW. Ανάλογη ήταν και η σταδιοδρομία του Πατρίκ Ντεπαγιέ, που το 1978 στο πριγκιπάτο του Μονακό απαλλάχτηκε από το σύνδρομο του «αιώνιου δεύτερου», κερδίζοντας με την Τyrrell του την Brabham-Alfa Romeo του Τζον Γουάτσον ύστερα από καταπληκτική μάχη. Ερχόμενος στη Ligier ως πιλότος του δεύτερου μονοθεσίου της, είχε ως παρακαταθήκη τις δικές του επιτυχίες: Πρωταθλητής της γαλλικής Formula 3 το 1971 με Αlpine-Renault A360 και νικητής του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος Formula 2 το 1974 με March-BMW. Στις αρχές του 1979 και οι δύο αντιμετώπιζαν με αισιοδοξία το μέλλον τους στους αγώνες, ξέροντας πως έχουν στη διάθεσή τους ένα αυτοκίνητο ικανό να πρωταγωνιστήσει και να τους βοηθήσει να ξεχωρίσουν από τον υπόλοιπο ανταγωνισμό…



1979

Στους πέντε πρώτους γύρους της αγωνιστικής περιόδου οι Ligier είχαν κερδίσει τους τρεις από αυτούς, βάζοντας σοβαρή υποψηφιότητα για το παγκόσμιο πρωτάθλημα. Τότε όμως συνέβη ένα γεγονός που κανείς δεν υπολόγιζε. Ο νικητής του Grand Prix της Ισπανίας Πατρίκ Ντεπαγιέ τραυματίστηκε άσχημα με το αιωρόπτερό του, βγαίνοντας ουσιαστικά εκτός μάχης από τη συνέχεια του πρωταθλήματος. Ακόμα χειρότερα γι αυτόν, ο Γκι Λιζιέ τον απέλυσε χωρίς δεύτερη σκέψη, αποκαλύπτοντας ότι είχε συμφωνήσει μαζί του να μην ασχοληθεί με το συγκεκριμένο σπορ για να μην υπάρξουν απρόοπτα από ενδεχόμενο ατύχημα. Το επεισόδιο αυτό έφερε αναστάτωση στην ομάδα και την έβγαλε από τον προγραμματισμό της σε επίπεδο δοκιμών εξέλιξης. Ως αντικαταστάτης του Γάλλου κλήθηκε τότε ο πολύς Τζάκι Ιξ, που όμως δεν βοήθησε όσο έπρεπε την ομάδα, όντας ήδη χορτασμένος από τις μεγάλες επιτυχίες με τις Porsche στους αγώνες αντοχής. Οι μόλις τρεις βαθμοί που αποκόμισε, ήταν «σταγόνα στον ωκεανό» μπροστά σε αυτό που χρειαζόταν η ομάδα, ενώ βέβαια δεν αντιπροσώπευαν την αξία του ως οδηγού. Εκτός όμως από τα παραπάνω γεγονότα, ήταν και ο ανταγωνισμός που θέριευε από αγώνα σε αγώνα: Πρώτα οι Ferrari «312T4» με το δίδυμο Σέκτερ-Βιλνέβ που τελικά κατέκτησαν το πρωτάθλημα, λίγο αργότερα οι Williams «FW07» των Τζόουνς-Ρεγκατσόνι, οι οποίες επικράτησαν σχεδόν ολοκληρωτικά στο δεύτερο μισό της αγωνιστικής περιόδου. Ασφαλώς όμως η τρίτη θέση στην κατάταξη του πρωταθλήματος των κατασκευαστών ήταν μια μεγάλη επιτυχία, η μεγαλύτερη στην ιστορία της ομάδας μέχρι τότε, ενώ οι υψηλές φιλοδοξίες θα μπορούσαν να εκπληρωθούν την επόμενη χρονιά…

JS 11/15

O Ζεράρ Ντικαρούζ δούλεψε και πάλι εντατικά προετοιμάζοντας το μονοθέσιο του 1980, που με την κωδική ονομασία «JS 11/15» παρουσιάστηκε με βελτιωμένη αεροδυναμική και καλύτερη εκμετάλλευση του φαινομένου «ground effect». Tη θέση του Τζάκι Ιξ είχε πλέον καταλάβει ο ταλαντούχος Γάλλος Ντιντιέ Πιρονί, που δύο χρόνια πριν είχε κερδίσει τις «24 ώρες» του Μαν με τη Renault Alpine «A442» και το 1976 είχε αναδειχθεί πρωταθλητής στη Formula Super Renault. Koινό σημείο του με τους Λαφίτ-Ντεπαγιέ ήταν o αγώνας F3 στο πριγκιπάτο του Μονακό, αφού είχε και εκείνος νικήσει εκεί, το 1977 με Μartini-Toyota. Ο ανταγωνισμός της χρονιάς εκείνης ήταν αρκετά διαφορετικός ως προς τη σύνθεσή του, καθώς η πρωταθλήτρια Ferrari διασύρθηκε με το πολύ κακό μονοθέσιο που χρησιμοποίησε και βγήκε εντελώς έξω από τους στόχους της. Δε συνέβη βέβαια το ίδιο με τη Williams που συνεχίζοντας τις καλές εμφανίσεις της προηγούμενης περιόδου κατέκτησε το πρώτο της παγκόσμιο πρωτάθλημα, με «αιχμή δόρατος» τον Άλαν Τζόουνς. Κυριότερος διεκδικητής του παγκόσμιου τίτλου από τον Αυστραλό πιλότο του Φρανκ Γουίλιαμς αναδείχθηκε ο Νέλσον Πικέ, στην πρώτη του μεγάλη χρονιά με τη Βrabham στη Formula 1, ενώ τα «δόντια» τους έδειξαν για τα καλά και οι Renault turbo. Eνάντια σε αυτή την τριάδα των πρωταγωνιστών οι Ligier «JS 11/15» σημείωσαν δύο μόνο νίκες, όμως με τέσσερις δεύτερες και ισάριθμες τρίτες θέσεις κατόρθωσαν να οδηγήσουν τη γαλλική ομάδα στη δεύτερη θέση της τελικής κατάταξης των κατασκευαστών, που είναι και η καλύτερη στην ιστορία της. Οι τίτλοι τέλους για το αυτοκίνητο έπεσαν στις 5 Οκτωβρίου στο Watkins Glenn, αφού την επόμενη χρονιά ο V8 Cosworth έδωσε τη θέση του ξανά στον V12 της Μatra και οι προσπάθειες για τη διάκριση συνεχίστηκαν από τη «JS 17».

Απόηχος…

Ο Ζακ Λαφίτ συνέχισε τη σταδιοδρομία του στη Formula 1 μέχρι το 1986, οπότε και αποσύρθηκε χωρίς ποτέ να κατακτήσει το πρωτάθλημα, αλλά και δίχως να έχει να αποδείξει τίποτα σε κανέναν. Το ίδιο ισχύει και για τον Τζάκι Ιξ, που μετά το πέρασμά του από τη Ligier ασχολήθηκε αποκλειστικά με τους αγώνες αντοχής, όπου και διέπρεψε διατηρώντας για πολλά χρόνια τον άτυπο τίτλο του πολυνίκη στις «24 ώρες» του Μαν. Δε στάθηκαν όμως το ίδιο τυχεροί οι άλλοι δύο σπουδαίοι οδηγοί της ομάδας: O Πατρίκ Ντεπαγιέ έχασε τη ζωή του στο Hockenheim τον Αύγουστο του 1980, στη διάρκεια ιδιωτικών δοκιμών της Alfa Romeo «179», ενώ η σταδιοδρομία του Ντιντιέ Πιρονί διακόπηκε άδοξα δύο χρόνια αργότερα στην ίδια πίστα. Παρά το γεγονός ότι κατάφερε να βγει ζωντανός από το διαλυμένο κόκπιτ της Ferrari «126 C2», δε συνέβη το ίδιο τον Αύγουστο του 1987, όταν σε αγώνα ταχυπλόων ανετράπη το σκάφος που κυβερνούσε. Όσο για τη Ligier, σημείωσε δύο ακόμη νίκες το 1981 με οδηγούς τον Ζακ Λαφίτ και τον Ζαν Πιερ Ζαμπούιγ. Ύστερα απουσίασε για 16 ολόκληρα χρόνια από την πρώτη θέση, ως το Μονακό του 1996, όπου κέρδισε μια μάλλον τυχερή νίκη με οδηγό τον Ολιβιέ Πανίς. Αυτή αποτέλεσε και το κύκνειο άσμα της, αφού στο τέλος εκείνης της χρονιάς η ομάδα εξαγοράστηκε από τον Αλέν Προστ, αλλάζοντας όνομα και περνώντας οριστικά στην ιστορία.

Palmares

ΟΙ ΝΙΚΕΣ
1979: GP Buenos Aires, Jacques Laffite
1979: GP Interlagos, Jacques Laffite
1979: GP Jarama, Patrick Depailler
1980: GP Zolder, Didier Pironi
1980: GP Hockenheim, Jacques Laffite

KATATAΞΗ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕΣ
1979: 3η
1980: 2η

Στατιστική

JS 11
Συμμετοχές: 15
Εκκινήσεις: 30
Βαθμοί: 61
Pole-positions: 4
Tαχύτεροι γύροι: 3
Νίκες: 3

JS 11/15
Συμμετοχές: 14
Εκκινήσεις: 28
Βαθμοί: 66
Pole-positions: 3
Tαχύτεροι γύροι: 3
Νίκες: 2

ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

LIGIER JS 11
Σχεδιαστές: G.Ducarouge, P.Carillo, M.Beaujon
Κινητήρας: Ford Cosworth DFV
Aρχιτεκτονική: V8 90o
Κυβισμός: 3.000 κ.εκ.
Διάμετρος x διαδρομή: 85.72 mm x 64.83 mm
Ισχύς: 490 ίπποι στις 11.000 σ.α.λ.
Kιβώτιο ταχυτήτων: Hewland FG400 5/6
Αμορτισέρ: Koni
Φρένα: Girling
Eλαστικά: Goodyear
Μεταξόνιο: 2.800 χλστ.
Μετατρόχιο εμπρός: 1.738 χλστ.
Μετατρόχιο πίσω: 1.608 χλστ.
Βάρος κιβωτίου ταχυτήτων: 46 κιλά
Συνολικό βάρος: 585 κιλά
Χωρητικότητα δοχείου καυσίμων: 190 λίτρα

carhistory

Photos: www.ligier.chez-alice.fr