Carhistory.gr Logo
  » ancient » Oruktor Amphibolos
Oruktor Amphibolos
ancient
H ατμοκίνητη φορτηγίδα των 17 τόνων που είχε την τιμή να είναι το πρώτο αυτοκινούμενο όχημα της αμερικανικής ηπείρου, αλλά και το πρώτο αμφίβιο στην ιστορία της μηχανολογίας...

Στις 17 Ιουλίου 1805 οι κάτοικοι της Φιλαδέλφειας στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αντίκρυσαν ένα θέαμα που ποτέ πριν δεν είχαν δει. Επρόκειτο για μία εκκεντρική για την εποχή κατασκευή, κάτι σαν μεγάλη βάρκα, που όμως διέθετε και ρόδες. Εμπνευστής της ο Oliver Evans, ένας εφευρέτης από τους πρώτους του είδους στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ο ευρηματικός εκείνος άντρας είχε ήδη ξεχωρίσει για κάποιες από τις επινοήσεις του, μεταξύ των οποίων μια μηχανή ύφανσης και ένας πλήρως αυτόματος μύλος. Και στις δύο περιπτώσεις ο Evans είχε πειραματιστεί επιτυχημένα με την τεχνολογία του ατμού, οπότε δεν είχε κανένα πρόβλημα να επεκτείνει τις δυνατότητές του. Δεν ήταν ο πρώτος που ασχολήθηκε με τους ατμοκινητήρες υψηλής πίεσης, αφού δύο χρόνια νωρίτερα είχε προηγηθεί ο Richard Trevithick στην Αγγλία, παρουσιάζοντας το πρώτο τραίνο. Δεν ήταν επίσης ο πρώτος που κατόρθωνε να κινήσει ένα όχημα χρησιμοποιώντας τον ατμό, καθώς το 1769 το είχε επιχειρήσει ο Nicolas-Joseph Cugnot: Το περίεργο κατασκεύασμά του με τον τεράστιο λέβητα στο εμπρός μέρος (θα έρθει η ώρα που θα γράψουμε και γι αυτό) μπορεί να διένυσε μόλις λίγα μέτρα μέχρι να προσκρούσει στον τοίχο, αρκούσε όμως για να γράψει ιστορία.

Πού είναι τα άλογα;
Το Oruktor Amphibolos, όνομα με το οποίο πέρασε στην ιστορία η εφεύρεση του Evans, είχε μια πολύ συγκεκριμένη αποστολή. Έπρεπε να κινηθεί αυτοδύναμα για ένα περίπου μίλι από το κέντρο της πόλης, ώσπου να φτάσει στις όχθες του ποταμού Schuylkill και από εκεί να μπει στο νερό. Δουλειά του ήταν να καθαρίσει τον πυθμένα από τα διάφορων ειδών σκουπίδια και τις λάσπες, να πραγματοποιήσει εκβαθύνσεις, διανοίξεις και διαπλατύνσεις, αλλά και να απομακρύνει τους όποιους κορμούς δέντρων έρχονταν από τα βουνά. Αυτού του είδους τα πολυεργαλεία τα ονόμαζαν βυθοκόρους και μέχρι τότε τα έσερναν άλογα, τα οποία τώρα έμειναν να τεμπελιάζουν χορτάτα στους σταύλους. Δεν ήταν πια απαραίτητα, αφού χάρις στον ατμοκινητήρα το βαρύ όχημα των 17 τόνων μπορούσε να φτάσει στο ποτάμι με τις δικές του δυνάμεις και με ταχύτητα έξι χιλιομέτρων την ώρα (σερνόταν δηλαδή, αλλά ποιός είχε δει μέχρι τότε κάτι τέτοιο;).

Δικαίωμα στο όνειρο
Όταν η αυτοκινούμενη βυθοκόρος έφτασε στο ποτάμι οι πίσω τροχοί κίνησαν το μεγάλου μεγέθους πτερύγιο που ήταν τοποθετημένο στα οπίσθιά του και με αυτόν τον τρόπο μεταβλήθηκε σε βάρκα. Τώρα, η μήκους εννέα και πλάτους τρισήμιση μέτρων φορτηγίδα έπλεε στο νερό (μη φανταστείτε, ακίνητη νόμιζες πως ήταν, η ισχύς της ανερχόταν στους πέντε μόνο ίππους) και μπορούσε να κάνει τη δουλειά. Ο Evans, βλέποντας την επινόησή του να τα καταφέρνει, ενθουσιάστηκε και οραματίστηκε με αισιοδοξία το μέλλον, λέγοντας «θα έρθει μια μέρα που οι άνθρωποι θα ταξιδεύουν από τη μια πόλη στην άλλη με μηχανές ατμού, σχεδόν τόσο γρήγορα όσο πετούν τα πουλιά, με δεκαπέντε ή είκοσι μίλια την ώρα». Γιατί όχι, όσο κι αν έμοιαζε τότε ουτοπία; Οι καλλιτέχνες, οι εφευρέτες και οι ποιητές έχουν δικαίωμα να είναι ονειροπαρμένοι, αφού αυτοί παίρνουν το μυαλό μας από το χέρι και το πηγαίνουν σε άλλους κόσμους, καλύτερους από τους σημερινούς.

Η αληθινή αποστολή
Ο Oliver έβλεπε πολύ μπροστά, όμως τότε ήταν ακόμη πολύ νωρίς. O αμφίβιος εκσκαφέας του (αυτή είναι η απόδοση από τα λατινικά του «Oruktor Amphibolos») ήταν αρκετά δύσκολος στον χειρισμό του και πολύ αργός, με αποτέλεσμα η βυθοκόρηση να διεξάγεται ταχύτερα με τα συμβατικά μέσα. Έτσι, το 1808, το Διοικητικό Συμβούλιο της πόλης της Φιλαδέλφειας τον θεώρησε μη αποτελεσματικό και πρότεινε την απόσυρσή του, όπερ και εγένετο. Στις ημέρες μας, η φορτηγίδα πλέον δεν σώζεται (θα έγινε μάλλον καυσόξυλα για το χειμώνα), όμως τα σχέδιά της διατηρήθηκαν και έτσι ξέρουμε σήμερα όσες λεπτομέρειες χρειάζεται γι αυτήν. Μπορεί να μη τα κατάφερε, φύτεψε όμως την ιδέα...

carhistory

Κείμενο: Σπύρος Χατήρας