Carhistory.gr Logo
  » microcars » SMZ invalidkas
SMZ invalidkas
microcars
Tα microcars που επιτελούσαν κοινωνικό έργο, προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες τους στα άτομα με ειδικές ανάγκες, την εποχή που δεν υπήρχαν ακόμη εκδόσεις για ΑμΕΑ στα μοντέλα παραγωγής.

Tα «αυτοκινητάκια ειδικού σκοπού», όπως θα μπορούσαμε να τα ορίσουμε σε ελεύθερη απόδοση, απευθύνονταν αποκλειστικά σε άτομα με ειδικές ανάγκες και σε ανθρώπους που χρειάζονταν ιδιαίτερη βοήθεια. Δεν πωλούνταν στην αγορά, όπως τα υπόλοιπα οχήματα, αλλά διανέμονταν δωρεάν ή με μεγάλες εκπτώσεις μέσω των κρατικών συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας. Ο χρήστης τους δεν μπορούσε να τα μεταβιβάσει για κάποιο χρονικό διάστημα, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις απλά τα άλλαζε όταν έφτανε η ώρα, με κάτι πιο καινούργιο. Προγράμματα στήριξης αυτού του είδους δεν υπήρχαν μόνο στις χώρες της Δύσης, αλλά και σε εκείνες του «υπαρκτού σοσιαλισμού», με μικρές διαφοροποιήσεις: Στη Σοβιετική Ένωση τα άτομα με ειδικές ανάγκες μίσθωναν τα «invalidkas» (έτσι τα έλεγαν εκεί) μέσω του συστήματος κοινωνικής μέριμνας για πέντε χρόνια. Ύστερα, ο δικαιούχος έπρεπε να επιστρέψει την «μηχανοκίνητη αναπηρική καρέκλα» του στις οργανώσεις κοινωνικής φροντίδας, από όπου ελάμβανε εκ νέου ένα όχημα. 

 

S-3A
Τα δύο πιο γνωστά μοντέλα αυτού του τύπου στην ΕΣΣΔ κατασκευάστηκαν σε μια πόλη κοντά στη Μόσχα, το Serpukhov, όπου είχε την έδρα της η «Serpukhovskiy Motozavod» (SMZ). H εταιρεία αυτή ιδρύθηκε το 1939, παράγοντας στις βιομηχανικές της εγκαταστάσεις μοτοσικλέτες, γεωργικά μηχανήματα και αναβατόρια. Μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο πρόσθεσε στη γκάμα της και αυτοκίνητα, παρουσιάζοντας το 1958 ένα microcar ειδικού σκοπού, το πισωκίνητο «S-3A», στο οποίο ο τοποθετημένος στον πίσω άξονα κινητήρας προερχόταν από την πολύ επιτυχημένη μοτοσικλέτα IZH «56». Δίχρονος, αερόψυκτος και μονοκύλινδρος, είχε χωρητικότητα 346 κ. και στο μικρό αυτοκινητάκι απέδιδε 8-10 ίππους με την τελική ταχύτητα στα 55 χλμ./ώρα, ενώ συνδυαζόταν με κιβώτιο ταχυτήτων τεσσάρων σχέσεων.

 

S-3D
Το 1970 το «S-3A» έδωσε τη θέση του στο ελαφρύτερο, πιο βελτιωμένο κι εντελώς διαφορετικό σε εμφάνιση «S-3D», με κινητήρα αναβαθμισμένο στον τύπο «Ρ3», που πλέον απέδιδε 18 ίππους και έδινε στο μοντέλο τελική ταχύτητα 70 χλμ./ώρα (μήκος 2.595 χλστ., πλάτος 1.380 χλστ., ύψος 1.350 χλστ., μεταξόνιο 1.700 χλστ., βάρος 454 κιλά). Το δεύτερο «invalidka» της SMZ έμεινε στην παραγωγή μέχρι το φθινόπωρο του 1997, που κατασκευάστηκαν οι 300 τελευταίες μονάδες του, ενώ η εταιρεία λειτουργούσε πια ως «SeAZ». Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του '80 ήταν ξεπερασμένο, μπροστά στο αρκετά μεγαλύτερο και τετραθέσιο VAZ «1111 Oka», που παραγόταν για το ίδιο κοινό επίσης στο Serpukhov. Στις ανακατατάξεις που ακολούθησαν την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού, μερικοί από τους μισθωτές με ειδικές ανάγκες κατάφεραν να καταχωρήσουν το ειδικού σκοπού οχημά τους ως ιδιοκτησία τους. Έτσι σώθηκαν μερικά από αυτά, ωστόσο είναι εξαιρετικά σπάνια και φυσικά περιζήτητα από τους συλλέκτες.

credits

Source: revolvy.com, drivetribe.com. Photos: Darin Schnabel/RM Auctions, barnfinds.com, 360carmuseum.com

Κείμενο: Σπύρος Χατήρας